ایران و عمان در حال نهایی کردن توافقی هستند که به کشتیها اجازه میدهد عوارض عبور از تنگه هرمز را با رمزارز پرداخت کنند؛ اقدامی که میتواند تجارت جهانی و بازارهای انرژی را دگرگون کند. این توافق که این هفته گزارش شده، از داراییهای دیجیتال برای هزینهای استفاده میکند که عملاً توسط دولت بر یکی از حیاتیترین نقاط ترانزیتی جهان اعمال میشود.
این توافق چه چیزی را پوشش میدهد
دو کشور در حال نزدیک شدن به شرایطی برای مسیرهای کشتیرانی از طریق تنگه هستند و رمزارز به عنوان روش پرداخت عوارض تعیین شده است. هیچ یک از طرفین اعلام نکردهاند که از کدام دارایی دیجیتال استفاده خواهد شد یا سیستم چگونه اجرا میشود، اما انتظار میرود این چارچوب در هفتههای آینده امضا شود. این تنگه حدود یک پنجم عرضه نفت جهان را مدیریت میکند، بنابراین هر تغییری در مکانیزم عوارض آن تأثیرات فوری بر بازارهای انرژی دارد.
چرا رمزارز در اینجا
برای ایران، استفاده از رمزارز بخشهایی از سیستم مالی مبتنی بر دلار را که تحریمها دسترسی به آن را دشوار کردهاند، دور میزند. برای عمان، این راهی برای جمعآوری درآمد بدون اتکا به کانالهای بانکی سنتی است که میتوانند کند یا از نظر سیاسی حساس باشند. زمانبندی تصادفی نیست — هر دو کشور سالهاست زیرساختهای دارایی دیجیتال را بررسی میکنند و این توافق به آنها یک مورد استفاده واقعی فراتر از معاملات خردهفروشی میدهد.
اگر این توافق محقق شود، یکی از اولین نمونههای سیستم عوارض دولتی با استفاده از رمزارز در یک نقطه دریایی استراتژیک خواهد بود. این میتواند سابقهای برای سایر نقاط ترانزیتی — کانال سوئز، تنگه مالاکا — ایجاد کند که در آنجا جمعآوری عوارض در حال حاضر تجارتی چند میلیارد دلاری است. همچنین به رمزارز استدلال جدیدی میدهد: نه فقط یک دارایی سفتهبازانه، بلکه ابزاری کاربردی برای تجارت در سطح دولتی.
سوالات حلنشده
جزئیات بزرگ هنوز مشخص نیست. کدام رمزارز پذیرفته خواهد شد؟ نرخ ارز چگونه تعیین میشود؟ اگر شبکه دچار تراکم شود یا قیمت در حین عبور به شدت نوسان کند چه اتفاقی میافتد؟ دو کشور اعلام نکردهاند که آیا از استیبلکوین، ارز دیجیتال بانک مرکزی یا دارایی پرنوسانی مانند بیتکوین استفاده خواهند کرد. این پاسخها تعیین میکنند که آیا این توافق یک نوآوری واقعی است یا یک ژست نمادین که هرگز در مقیاس بزرگ اجرا نمیشود.
