Goldman Sachs parashikon një rritje prej 38% të kërkesës për energji nga qendrat e të dhënave në SHBA, një projeksion ky që vjen në një kohë kur kompanitë e shërbimeve publike dhe operatorët e rrjetit përballen tashmë me pyetje nëse mund ta përballojnë këtë ritëm. Vlerësimi i bankës vendos shifra konkrete pas një tendence që po zhvillohet prej vitesh: oreksi për energji elektrike i objekteve që mundësojnë llogaritjet në re (cloud computing) dhe, gjithnjë e më shumë, ngarkesat e punës së inteligjencës artificiale.
Parashikimi nuk vjen me një afat kohor të përcaktuar, por drejtimi është i qartë. Më shumë qendra të dhënash, më shumë energji. Dhe kjo energji duhet të vijë nga diku.
Pse ka rëndësi kjo shifër
Një shifër rritjeje prej 38% nuk është abstrakte. Ajo përkthehet në një ngarkesë reale mbi një rrjet që, në shumë zona të vendit, është tashmë i mbingarkuar. Qendrat e të dhënave janë ndër objektet më energji-gëlltitëse në sektorin e pasurive të paluajtshme tregtare, duke konsumuar energji elektrike të vazhdueshme për serverët, sistemet e ftohjes dhe infrastrukturën rezervë. Kur kërkesa rritet kaq ndjeshëm, efektet përhapen zinxhir.
Kompanitë e shërbimeve publike duhet të vendosin nëse do të ndërtojnë kapacitete të reja gjenerimi, do të modernizojnë linjat e transmetimit, apo të dyja bashkë. Këto vendime kërkojnë vite dhe miliarda dollarë. Një pjesë e këtyre kostove zakonisht përfundon në proceset e rishikimit të tarifave — procedurat ku rregullatorët përcaktojnë atë çfarë paguajnë konsumatorët.
Presioni mbi burimet energjetike
Parashikimi i Goldman nxjerr në pah një presion të mundshëm mbi burimet energjetike. Nuk bëhet fjalë vetëm për prodhimin e mjaftueshëm të energjisë, por për dërgimin e saj në vendet e duhura dhe në kohën e duhur. Qendrat e të dhënave priren të përqendrohen në rajone specifike, dhe këto rajone nuk kanë gjithmonë tepricë energjie në dispozicion.
Kjo mospërputhje krijon trysni. Operatorët e rrjetit mund të kenë nevojë të mbështeten më shumë te centralet e pikut, të cilat janë të kushtueshme për t'u vënë në punë. Në disa raste, propozohen kapacitete të reja me gaz natyror. Në të tjera, zhvilluesit i hedhin sytë nga energjia bërthamore ose burimet e rinovueshme në shkallë të gjerë, ndonëse edhe këto kërkojnë kohën e tyre për t'u realizuar.
Parashikimi nuk specifikon se cilat burime do ta plotësojnë këtë boshllëk, por e bën atë shumë më të vështirë për t'u injoruar.
Çfarë mund të nënkuptojë kjo për faturat e energjisë
Një nga pasojat më të drejtpërdrejta të rritjes së kërkesës nga qendrat e të dhënave është ndikimi i mundshëm mbi kostot e shërbimeve publike. Kur në një sistem shfaqet një ngarkesë e re e konsiderueshme, kompania e shërbimit publik duhet ta përballojë atë. Përmirësimet infrastrukturore të nevojshme për këtë mbulohen përmes tarifave, dhe rritja e tarifave prek të gjithë përdoruesit e rrjetit, jo vetëm qendrën e të dhënave.
Kjo dinamikë ka filluar të tërheqë vëmendjen e rregullatorëve shtetërorë dhe mbrojtësve të konsumatorëve. Pyetja që ata shtrojnë është e drejtpërdrejtë: a duhet që konsumatorët familjarë të mbajnë mbi supe një pjesë të kostos për infrastrukturën e ndërtuar kryesisht për t'i shërbyer një grushti kompleksesh gjigante (hyperscale)? Ende nuk ka një përgjigje unike dhe rregullat ndryshojnë nga shteti në shtet.
Parashikimi i Goldman nuk e zgjidh këtë debat; ai thjesht e bën atë edhe më urgjent.
Kundërshtimi i komuniteteve lokale është pjesë e tablosë
Qendrat e të dhënave përballen gjithashtu me rezistencë politike në disa komunitete. Kundërshtimi lokal mund të ngadalësojë ose bllokojë projektet, shpesh për shkak të shqetësimeve rreth zhurmës, përdorimit të ujit, lehtësirave tatimore dhe ndikimit vizual. Kërkesa për energji është një tjetër pikë në këtë listë. Banorët që shohin plane për linja të reja transmetimi apo nënstacione pranë shtëpive të tyre nuk e mirëpresin gjithmonë këtë ndryshim, edhe kur vetë qendra e të dhënave premton vende pune dhe të ardhura nga taksat.
Kjo rezistencë ka peshë, pasi mund të vonojë pikërisht infrastrukturën e nevojshme për të plotësuar kërkesën që parashikon Goldman. Një parashikim për rritje prej 38% presupozon se energjia mund të furnizohet realisht. Nëse miratimet lokale bllokohen, kjo shifër bëhet më e vështirë për t'u arritur.
Çfarë pritet të ndodhë më pas
Projeksioni i Goldman është një parashikim, jo një urdhëresë. Ai nuk përcakton se kur do të materializohet rritja prej 38% apo cilat tregje do të përjetojnë rritjet më të mprehta. Ajo që arrin të bëjë është shtimi i një vlerësimi të besueshëm në një diskutim që ka pasur plot anektoda, por pak shifra konkrete.
Kompanitë e shërbimeve publike, rregullatorët dhe grupet e komunitetit po reagojnë tashmë ndaj kësaj tendence më të gjerë, dhe detajet do të përcaktohen gjatë viteve të ardhshme në rastet e tarifimit, vendimet për lejet dhe planet e gjenerimit të energjisë. Nëse rrjeti mund të përthithë një kapërcim prej 38% pa zhvendosje të mëdha kostosh apo vonesa, mbetet një pyetje e hapur — dhe një pyetje që nuk mund të marrë përgjigje vetëm nga një parashikim i vetëm.
