Pháp và Anh, cùng với một số quốc gia khác, đang lên kế hoạch gửi một lực lượng hải quân tới Eo biển Hormuz. Việc triển khai này diễn ra khi căng thẳng địa chính trị trong khu vực leo thang, và nó cho thấy quyết tâm của châu Âu trong việc bảo vệ một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới.
Tại sao Eo biển Hormuz lại quan trọng
Eo biển hẹp này nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và ra đại dương. Khoảng một phần năm lượng dầu thế giới đi qua đây. Bất kỳ sự gián đoạn nào — từ đối đầu quân sự đến phá hoại — đều có thể đẩy giá năng lượng tăng vọt và làm rung chuyển thị trường toàn cầu. Đó là lý do tại sao kế hoạch hiện diện hải quân không chỉ đơn thuần về chính trị khu vực. Nó còn là về việc giữ cho một huyết mạch kinh tế quan trọng luôn thông suốt.
Vai trò chiến lược của châu Âu
Việc triển khai này nhấn mạnh một sự thay đổi. Các quốc gia châu Âu đang trực tiếp nắm vai trò lớn hơn trong an ninh hàng hải, thay vì để Hải quân Mỹ làm chủ yếu. Eo biển này đã chứng kiến nhiều vụ việc trong những năm gần đây — bắt giữ tàu chở dầu, tấn công bằng máy bay không người lái và các hoạt động rải thủy lôi — đã thử thách khả năng của bất kỳ quốc gia đơn lẻ nào trong việc kiểm soát tuyến đường này một mình. Bằng cách gộp chung tàu và nguồn lực, Pháp, Anh và các đối tác của họ đang cố gắng chứng tỏ họ có thể hành động tập thể. Động thái này cũng củng cố nỗ lực rộng lớn hơn của Liên minh châu Âu nhằm trở thành một tác nhân an ninh đáng tin cậy bên ngoài biên giới của mình.
Những điều đã biết về việc triển khai
Các quan chức chưa công bố danh sách đầy đủ các quốc gia tham gia hay số lượng tàu chính xác. Kế hoạch vẫn đang được xây dựng và chưa có mốc thời gian nào được công bố. Điều rõ ràng là chiến dịch này sẽ tách biệt với các hoạt động tuần tra do Mỹ dẫn đầu hiện có, mặc dù khả năng phối hợp là có. Mục tiêu, theo các chính phủ liên quan, là ngăn chặn các hành vi thù địch và đảm bảo tự do hàng hải. Đó là một nhiệm vụ được cố tình định nghĩa rộng, có thể mở rộng nếu tình hình xấu đi.
Eo biển Hormuz vẫn là một điểm nóng. Iran, quốc gia kiểm soát phần lớn bờ biển phía bắc của eo biển, đã nhiều lần đe dọa đóng cửa tuyến đường thủy này để đáp trả các lệnh trừng phạt hoặc áp lực quân sự. Việc triển khai mới của châu Âu vừa là một thông điệp gửi tới Tehran, vừa là một biện pháp bảo vệ thực tế. Nó nói rằng: chúng tôi ở đây và chúng tôi sẽ ở lại.
Các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng rộng lớn hơn vẫn tiếp tục, nhưng chưa đạt được đột phá. Việc triển khai hải quân dự kiến sẽ được chính thức hóa trong những tuần tới. Cho đến lúc đó, quy mô và phạm vi chính xác của lực lượng vẫn là những câu hỏi chưa có lời giải.
