Stany Zjednoczone wznowiły morską blokadę Cieśniny Ormuz, co już ogranicza ruch przez ten krytyczny przesmyk i wywołuje wstrząsy na globalnych rynkach energii. Blokada, która utrudnia przepływ statków, ma zwiększyć koszty wysyłki i nasilić zmienność cen ropy.
Dlaczego Cieśnina Ormuz jest ważna
Cieśnina Ormuz to wąski szlak wodny między Omanem a Iranem. Codziennie przepływa przez nią około jednej piątej światowej ropy naftowej. Tankowce przewożące surowiec z Arabii Saudyjskiej, Iraku, Kuwejtu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich polegają na tej trasie. Blokada tutaj nie dotyczy tylko jednego kraju – uderza w cały globalny łańcuch dostaw.
Obecnie przez cieśninę przepływa mniej statków. Oznacza to dłuższe trasy dla tych, które się przemieszczają, oraz wyższe składki ubezpieczeniowe dla przewoźników. W rezultacie rosną koszty wysyłki, które są przerzucane na nabywców.
Nerwowość na rynkach energii
Ceny ropy są już zmienne. Blokada dodaje kolejną warstwę niepewności. Handlowcy obserwują możliwe zakłócenia dostaw. Nawet groźba przedłużającej się blokady może podnieść ceny. Działanie USA następuje w czasie, gdy wiele krajów wciąż zmaga się z inflacją i wysokimi kosztami paliw.
Nie chodzi tylko o ropę. Skroplony gaz ziemny i inne towary również przepływają przez cieśninę. Każde zakłócenie może odbić się na wielu rynkach. Pełny wpływ będzie zależał od tego, jak długo potrwa blokada i jak zareagują inne kraje.
Strategiczny dylemat Iranu
Dla Iranu blokada jest bezpośrednim wyzwaniem. Kraj od dawna wykorzystywał swoje położenie wzdłuż cieśniny jako kartę przetargową. Teraz to on jest w potrzasku. Blokada zmusza Iran do szukania alternatywnych szlaków handlowych – lądowych przez kraje sąsiednie lub dłuższych tras morskich. To kosztowne i powolne.
Gospodarka Iranu jest już objęta sankcjami. Utrata łatwego dostępu do cieśniny może pogłębić jego izolację. Jednak reżim ma opcje: może przekierować towary przez porty w Zatoce Perskiej lub zawrzeć umowy z innymi państwami w sprawie korytarzy lądowych. Żadne z tych rozwiązań nie jest szybkie.
Blokada zwiększa również ryzyko konfrontacji. Irańskie łodzie patrolowe i marynarka USA miały już w przeszłości napięte starcia. Przedłużający się impas może doprowadzić do wypadków lub eskalacji.
Co dalej
USA nie ogłosiły, jak długo potrwa blokada. Firmy żeglugowe już dostosowują trasy, a ubezpieczyciele podnoszą składki. Najbliższe tygodnie pokażą, czy blokada osiągnie zamierzone cele, czy tylko zwiększy globalne obciążenie gospodarcze. Na razie Cieśnina Ormuz jest znacznie spokojniejsza – i znacznie droższa.
