Irani është akuzuar për përdorimin e fosforit të bardhë në një sulm me dron kundër forcave kurde, sipas raporteve të shfaqura këtë javë. Akuzat, nëse konfirmohen, do të përbënin një përshkallëzim serioz në konfliktin e vazhdueshëm në rajon dhe do të ngrinin pyetje mbi respektimin e ligjit ndërkombëtar.
Akuza
Detajet e sulmit mbeten të pakta. Pretendimi, i atribuar burimeve kurde, thotë se një dron iranian hodhi municione që përmbanin fosfor të bardhë mbi pozicionet e luftëtarëve kurdë. Nuk është dhënë asnjë datë apo vendndodhje specifike dhe verifikimi i pavarur nuk ka qenë i mundur. Fosfori i bardhë është një agjent kimik që ndizet në kontakt me ajrin, duke shkaktuar djegie të rënda dhe shpesh përdoret si armë ndezëse. Përdorimi i tij në zona të banuara është i kufizuar sipas ligjit ndërkombëtar humanitar për shkak të dëmit të pamatur që mund të shkaktojë.
Fosfori i bardhë dhe ligji
Fosfori i bardhë nuk është i ndaluar plotësisht, por përdorimi i tij është rreptësisht i rregulluar. Protokolli III i Konventës për Disa Armë Konvencionale ndalon përdorimin e armëve ndezëse kundër popullatave civile ose brenda përqendrimeve të civilëve. Nëse sulmi kishte në shënjestër objektiva ushtarakë, ligjshmëria do të varej nga fakti nëse arma u përdor në një mënyrë që shmang dëmin e tepruar civil. Akuzat kundër Iranit sugjerojnë se sulmi me dron ishte drejtuar kundër forcave kurde, por prania e fosforit të bardhë ngre shqetësime për viktima të mundshme civile dhe dëme afatgjata mjedisore.
Asnjë përgjigje e menjëhershme nga Teherani
Zyrtarët iranianë nuk kanë komentuar publikisht mbi akuzën. Ushtria e vendit ka mohuar më parë përdorimin e armëve kimike dhe Teherani është nënshkrues i Konventës për Armët Kimike. Megjithatë, fosfori i bardhë nuk klasifikohet si armë kimike sipas konventës, gjë që e ndërlikon çdo ankesë formale. Grupet kurde kanë bërë thirrje për një hetim ndërkombëtar, por asnjë fuqi e madhe apo organ ndërkombëtar nuk e ka marrë ende në dorë çështjen.
Akuzat vijnë në një kohë të tensioneve të shtuara midis Iranit dhe fraksioneve kurde që veprojnë pranë kufijve të tij. Irani ka kryer operacione ndërkufitare në të kaluarën, duke shënjestruar ato që i përshkruan si grupe separatiste. Ky pretendim i fundit, nëse vërtetohet, mund të tendosë më tej marrëdhëniet dhe të nxisë thirrje për sanksione ose veprime diplomatike.
Për momentin, faktet janë të kufizuara. Ajo që dihet është se është bërë një akuzë dhe arma në fjalë ka një reputacion të zymtë. Nëse komuniteti ndërkombëtar do të kërkojë përgjigje — dhe nëse Irani do t'i japë ato — mbetet një pyetje e hapur.
