İranlı bir milletvekili, Hürmüz Boğazı'nın kapatılması çağrısında bulundu; bu adım, jeopolitik gerilimleri tırmandırabilir ve küresel petrol piyasalarını altüst edebilir. Milletvekili, bu talebin gerekçesi olarak ABD ve İsrail'in son eylemlerini gösterdi, ancak belirli bir olaydan söz edilmedi.
Tahran'dan gelen çağrı
İlk raporlarda adı açıklanmayan milletvekili, İran hükümetini, Washington ve Tel Aviv'in düşmanca adımlarına yanıt olarak stratejik su yolunu kapatmaya çağırdı. Hürmüz Boğazı, İran ile Umman arasında yer alan dar bir geçittir ve dünya petrol arzının yaklaşık beşte biri her gün buradan geçmektedir. Bu geçidi kapatmaya yönelik herhangi bir girişim, bölgenin zaten kırılgan olan güvenlik ortamında ciddi bir tırmanış anlamına gelir.
İran, geçmişte de yüksek tansiyon dönemlerinde boğazı kapatmakla tehdit etmiş ancak hiçbir zaman bunu gerçekleştirmemiştir. Son çağrı, İran'ın nükleer programı ve Orta Doğu'daki vekil güçlere verdiği destek konusundaki daha geniş bir anlaşmazlık ortamında geliyor.
Küresel petrol piyasası riskleri
Petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'ndaki herhangi bir aksamaya karşı oldukça hassastır. Bir kapatma, tankerlerin Afrika çevresinde daha uzun ve maliyetli rotalar izlemek zorunda kalmasıyla ham petrol fiyatlarını fırlatabilir. Analistler, özellikle Körfez petrolüne yoğun bağımlılığı olan Asya ekonomileri için geçici bir tıkanmanın bile arz şokuna yol açabileceği konusunda uzun süredir uyarıyor.
Milletvekilinin açıklaması tek başına piyasaları hemen hareketlendirmeyecek olsa da, yatırımcıları tedirgin eden belirsizliğe katkıda bulunuyor. ABD ve müttefikleri, seyrüsefer serbestisini sağlamak için bölgede deniz varlığı bulunduruyor ve İran'ın boğazı kapatma girişimi muhtemelen askeri bir müdahaleyi tetikler.
Nakliye ve güvenlik endişeleri
Petrolün ötesinde, boğaz sıvılaştırılmış doğal gaz ve diğer mallar için kritik bir darboğazdır. Bölgeden geçen gemilerin sigorta primleri fırlayacak ve nakliye şirketleri rotalarını değiştirerek dünya genelinde tüketiciler için maliyetleri artırabilir. Bahreyn merkezli ABD Beşinci Filosu, boğazı açık tutmakla görevlidir.
İran hükümeti, milletvekilinin çağrısına resmi olarak yanıt vermedi. Ülkenin dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, güvenlik kararlarında nihai yetkiye sahiptir ve meclisteki sertlik yanlısı kanadın bu kadar radikal bir adımı zorlayıp zorlayamayacağı belirsizliğini koruyor.
Bundan sonra ne olacağı, ABD ve İsrail'in bu söyleme nasıl yanıt vereceğine ve Tahran'ın sözleri eyleme dönüştürüp dönüştürmeyeceğine bağlı.
