Iran đã đưa ra một cảnh báo nghiêm khắc rằng các tàu quân sự đi qua eo biển Hormuz giờ đây có thể bị coi là mục tiêu hợp pháp. Cảnh báo này, được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng mạnh mẽ trong khu vực, đe dọa làm đảo lộn một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới.
Cảnh báo từ Tehran
Các nhà chức trách Iran không nêu rõ nguyên nhân cụ thể của lời đe dọa, nhưng thông điệp của họ rất rõ ràng: bất kỳ tàu quân sự nào đi qua tuyến đường thủy hẹp này đều có thể bị tấn công. Eo biển Hormuz nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và chiếm khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Trong nhiều năm, Iran đã sử dụng eo biển này như một đòn bẩy trong các cuộc đối đầu với Mỹ và các đồng minh. Tuyên bố mới nhất này còn đi xa hơn khi liệt kê rõ ràng các tàu hải quân là mục tiêu tiềm năng, leo thang một cuộc đối đầu kéo dài.
Rủi ro đối với vận tải biển toàn cầu
Ngành vận tải biển hiện đang trong tình trạng căng thẳng. Các tàu chở dầu thương mại và tàu chở hàng phụ thuộc vào cùng luồng biển với tàu quân sự. Một sai lầm duy nhất — nhầm lẫn danh tính hoặc thiệt hại phụ — có thể làm tắc nghẽn giao thông hoặc gây ra một cuộc xung đột lớn hơn. Các công ty bảo hiểm đã đang đánh giá lại phí bảo hiểm cho các tàu ghé cảng Vịnh. Một số hãng vận tải có thể định tuyến lại qua mũi Hảo Vọng của châu Phi, kéo dài thêm vài tuần hành trình và tốn thêm hàng triệu đô la chi phí nhiên liệu.
Lo ngại về nguồn cung năng lượng
Đối với thị trường năng lượng, cảnh báo này đến vào thời điểm tồi tệ nhất. Giá dầu toàn cầu đã biến động, và bất kỳ sự gián đoạn nào ở eo biển sẽ gây ra làn sóng lan tỏa khắp các nền kinh tế. Gần 17 triệu thùng dầu đi qua Hormuz mỗi ngày, cùng với lượng lớn khí tự nhiên hóa lỏng. Ngay cả một cuộc phong tỏa tạm thời cũng sẽ đẩy giá tăng vọt và siết chặt nguồn cung cho các quốc gia châu Á và châu Âu phụ thuộc vào dầu thô Vịnh.
Hệ quả đối với an ninh hàng hải
Các lực lượng hải quân trong khu vực, bao gồm Hạm đội 5 của Mỹ và các đội tuần tra đồng minh, hiện phải đối mặt với môi trường hoạt động nguy hiểm hơn. Họ phải quyết định cách phản ứng — liệu có thắt chặt các quy trình hộ tống, tăng cường giám sát, hay trả đũa nếu một tàu bị tấn công. Hải quân Hoàng gia Anh và các hải quân châu Âu khác đã tăng cường hiện diện tại các vùng biển lân cận. Nhưng cảnh báo của Iran cho thấy họ sẵn sàng thử thách ranh giới của sự răn đe.
Câu hỏi còn bỏ ngỏ là mang tính thực tiễn: làm thế nào để giao thông thương mại và quân sự cùng tồn tại trong eo biển nếu cả hai bên đều không chịu nhượng bộ? Chưa có câu trả lời rõ ràng nào xuất hiện, và điều này chờ đợi bước đi tiếp theo.
