Mỹ và Iran đang hướng tới một thỏa hiệp về eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp chiếm khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu. Tổng thống Donald Trump vẫn duy trì lựa chọn quân sự như một phần của các cuộc đàm phán, cho thấy ngoại giao không phải là con đường duy nhất. Nếu thành công, các cuộc thương lượng có thể ổn định thị trường năng lượng và vận tải biển vốn căng thẳng kể từ năm ngoái.
Tầm quan trọng của eo biển Hormuz
Eo biển Hormuz kết nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và ra đại dương. Mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu thô và sản phẩm tinh chế đi qua đây. Bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể gây chấn động giá năng lượng toàn cầu. Trong nhiều năm, Mỹ và Iran bất đồng về quyền kiểm soát và an ninh tại eo biển, nhưng các kênh ngoại giao gần đây cho thấy cả hai bên đều nhìn thấy cơ hội đạt thỏa thuận.
Chiến lược hai mặt của Trump: Đàm phán và sẵn sàng quân sự
Trump không loại trừ đáp trả quân sự nếu đàm phán thất bại. Các quan chức chính quyền cho biết tổng thống muốn một giải pháp thương lượng nhưng vẫn duy trì uy thế quân sự đáng tin cậy. Theo những người am hiểu các cuộc đàm phán, lập trường này nhằm tạo đòn bẩy cho Mỹ mà không phá hỏng tiến trình ngoại giao. Nhà Trắng chưa tiết lộ chi tiết thỏa hiệp, nhưng việc mở các cuộc thảo luận trực tiếp đã đánh dấu sự thay đổi so với lập trường đối đầu trước đây.
Rủi ro vẫn đe dọa tiến triển
Bất chấp đàm phán, căng thẳng quân sự trong khu vực vẫn ở mức cao. Hải quân Mỹ và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tiếp tục hoạt động gần eo biển, và bất kỳ va chạm tình cờ nào cũng có thể phá hỏng các cuộc thương lượng. Các nhà phân tích theo dõi đàm phán cho rằng sự hiện diện của tàu chiến hai bên tạo ra biên độ sai số rất hẹp. Tình hình mong manh đến mức một sự cố đơn lẻ có thể xóa sổ nhiều tuần ngoại giao.
Những bước tiếp theo
Chưa có thời hạn cụ thể cho thỏa thuận cuối cùng. Hai bên dự kiến tổ chức vòng đàm phán tiếp theo trong vài tuần tới, có thể tại một địa điểm trung lập. Hiện tại, các công ty vận tải biển và nhà giao dịch dầu mỏ toàn cầu đang theo dõi sát sao, hy vọng các cuộc thảo luận sẽ thành công. Câu hỏi lớn nhất vẫn là liệu lựa chọn quân sự của Trump là một con bài mặc cả hay một kế hoạch dự phòng nếu đàm phán đổ vỡ.
