Washington en Teheran hebben afgesproken om op 19 juni in Zwitserland een memorandum van overeenstemming te ondertekenen, een stap die de geopolitieke spanningen kan verminderen en gevolgen kan hebben voor de wereldwijde oliemarkten. Hoewel de deal nog voorlopig is, markeert het de eerste formele stap tussen de twee landen in jaren. Het succes ervan hangt, waarschuwen functionarissen, volledig af van wat er daarna gebeurt.
Wat het MOU kan betekenen voor olie en markten
Een versoepeling van de spanningen tussen de VS en Iran zet doorgaans neerwaartse druk op de olieprijzen, omdat handelaren rekening houden met de mogelijkheid dat er meer Iraanse ruwe olie op de markt komt. De ondertekening van het MOU alleen verandert de productie niet onmiddellijk, maar het bereidt de weg voor. Het Internationaal Energieagentschap en OPEC-watchers zullen nauwlettend toekijken. Elk teken van ontdooiing kan enkele dollars van een vat olie afhalen, vooral als toekomstige gesprekken leiden tot sanctieverlichting. Financiële markten, die al zenuwachtig zijn over instabiliteit in het Midden-Oosten, kunnen een kortetermijnrally in aandelen zien en een daling van veilige-haven activa zoals goud. Maar de reactie hangt af van het geloof dat dit MOU meer is dan een stuk papier.
Waarom Zwitserland?
Zwitserland fungeert al lang als neutrale locatie voor achterkanalengesprekken tussen de VS en Iran. Het diplomatieke korps van het land heeft eerdere uitwisselingen gefaciliteerd, waaronder gevangenenruilen en kernonderhandelingen. De keuze voor Zwitserland geeft aan dat beide partijen een setting willen zonder het politieke lawaai van Washington of Teheran. De datum van 19 juni is afgesproken na maanden van stille besprekingen, volgens bronnen die bekend zijn met de planning. Er zijn geen verdere details over de locatie of specifieke deelnemers bekendgemaakt.
De lange weg na de ondertekening
Het memorandum zelf is een raamwerk – geen definitieve overeenkomst. Het schetst gebieden voor toekomstige onderhandelingen, maar bevat geen bindende toezeggingen over sancties, olie-export of nucleaire activiteiten. Beide regeringen hebben benadrukt dat de werkelijke waarde van het MOU zal worden beoordeeld op basis van de vraag of het leidt tot concrete vervolggesprekken. Iraanse functionarissen hebben laten doorschemeren dat ze beweging verwachten op bevroren tegoeden en olieverkopen. Amerikaanse vertegenwoordigers hebben gezegd dat elke verlichting gekoppeld zou zijn aan verifieerbare stappen van Teheran. De kloof tussen deze standpunten blijft groot. De ondertekening op 19 juni is in wezen het startschot voor wat maanden of jaren van onderhandelen kan worden.
Geen van beide landen heeft een hoofdonderhandelaar aangewezen voor de volgende fase. Dat besluit zal waarschijnlijk vallen nadat het MOU is ondertekend. In de tussentijd spelen marktpartijen op veilig. Oliehandelaren passen al posities aan, en valutamarkten in de Golf vertonen lichte volatiliteit. De echte test komt na 19 juni, wanneer de twee partijen weer bij elkaar komen – aangenomen dat ze dat doen.
