ESMA đang thúc đẩy việc mở rộng quyền hạn nhằm thực thi các quy định về tiền mã hóa của Liên minh Châu Âu (EU). Cơ quan quản lý thị trường này cho biết việc tăng cường thực thi sẽ củng cố sự bảo vệ dành cho nhà đầu tư trên toàn khối. Tuy nhiên, các công ty crypto hoạt động tại EU nên chuẩn bị tinh thần cho việc chi phí kinh doanh sẽ tăng lên nếu đề xuất này được thông qua.
ESMA thực sự muốn gì
Các chi tiết cụ thể vẫn còn khá ít, nhưng định hướng thì rất rõ ràng. ESMA giám sát các thị trường chứng khoán trên toàn EU, và tiền mã hóa hiện đã nằm trong phạm vi quản lý của cơ quan này theo bộ quy tắc của khối. Đề xuất được đưa ra là trao thẩm quyền rộng hơn để thực thi các quy tắc đó, thay vì vai trò điều phối nhẹ nhàng mà cơ quan này phần lớn đảm nhận từ trước đến nay.
Đó là một sự thay đổi lập trường đáng kể. Quyền thực thi thường đồng nghĩa với khả năng trực tiếp điều tra, xử phạt và bắt buộc các doanh nghiệp tuân thủ, chứ không chỉ dừng lại ở việc thúc giục các cơ quan quản lý quốc gia hành động thay mình.
Ai sẽ chịu chi phí
Chi phí tuân thủ rõ ràng là điểm đến tất yếu. Các doanh nghiệp tại EU vốn đã phải thực hiện các quy trình cấp phép, báo cáo và công bố thông tin theo cơ chế hiện hành. Việc bổ sung thêm tầng lớp giám sát và thực thi trực tiếp sẽ làm gia tăng chi phí pháp lý, vận hành và báo cáo — những gánh nặng làm bào mòn biên lợi nhuận của các sàn giao dịch nhỏ và các đơn vị cung cấp dịch vụ lưu ký nhiều nhất.
Đối với các bên tham gia lớn hơn, bài toán tính toán lại khác. Họ có thể gánh được chi phí. Điều họ khó lòng chấp nhận là sự thiếu nhất quán trong quy định giữa các quốc gia thành viên, và một cơ quan thực thi trung ương thực sự có thực quyền là một giải pháp để xóa bỏ sự phân mảnh đó.
Lập luận bảo vệ nhà đầu tư
Lập luận được ESMA đưa ra rất thẳng thắn: nhà đầu tư cần một cơ quan quản lý có thể hành động ngay khi quy tắc bị vi phạm, thay vì phải chờ đợi một mạng lưới chắp vá gồm các cơ quan quản lý quốc gia. Đó là một lập luận khó có thể bác bỏ. Những năm gần đây đã mang lại cho các nhà giám sát EU nhiều bài học thực tế về những gì sẽ xảy ra khi việc thực thi đối với lĩnh vực crypto bị chậm trễ.
Lập luận phản biện mà các công ty crypto nhiều khả năng sẽ đưa ra là việc thực thi nghiêm ngặt hơn mà không có quy định rõ ràng hơn sẽ chỉ làm tăng chi phí tuân thủ mà không đem lại kết quả tốt hơn. Liệu quyền hạn mở rộng của ESMA có đi kèm với các hướng dẫn rõ ràng hơn hay không vẫn là câu hỏi còn để ngỏ.
Những điều chưa được định đoạt
Chưa có lộ trình thời gian nào gắn liền với đề xuất này. Không có dự thảo luật, không có cuộc bỏ phiếu, và cũng chưa có đề xuất chính thức nào từ Ủy ban Châu Âu để biến yêu cầu của ESMA thành luật. Đó là khoảng trống cần theo dõi. Các cơ quan quản lý luôn yêu cầu thêm quyền hạn; nhưng để có được chúng cần có sự đồng thuận từ các quốc gia thành viên, trong khi các cơ quan giám sát quốc gia đều có lý do riêng để giữ lại quyền hạn của mình.
Các công ty crypto tại EU nên chuẩn bị sẵn kế hoạch cho một môi trường giám sát chặt chẽ hơn trong năm nay và năm tới. Diện mạo chính xác của khuôn khổ này vẫn đang chờ kết quả đàm phán tại Brussels.
