Quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích phòng thủ vào các mục tiêu Iran gần Eo Biển Hormuz vào thứ Năm, một động thái đe dọa làm mất ổn định thị trường dầu toàn cầu và gây chấn động đến hệ thống năng lượng và tài chính trên toàn thế giới. Pentagon mô tả các cuộc không kích này là phản ứng trực tiếp trước những gì họ gọi là mối đe dọa cấp bách đối với lực lượng Mỹ và tàu chở hàng thương mại trên tuyến đường thủy chiến lược này.
Tại sao Eo Biển Hormuz lại quan trọng
Khoảng một phần năm lượng dầu thế giới đi qua Eo Biển Hormuz, tuyến kênh hẹp nối Vịnh Ba Tư với đại dương mở. Bất kỳ sự leo thang quân sự nào gần điểm nghẽn này đều dấy lên những câu hỏi về nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Hành động của quân đội Mỹ, dù được mô tả là phòng thủ, đã đưa vào một yếu tố rủi ro địa chính trị mà các nhà giao dịch dầu mỏ và nhà đầu tư đã chuẩn bị đối phó kể từ khi căng thẳng với Iran bắt đầu gia tăng vài tháng trước.
Thị trường dầu mỏ chuẩn bị cho sự biến động
Các cuộc không kích diễn ra trong bối cảnh giá dầu thô đang nhạy cảm với những lo ngại về nguồn cung. Dầu thô chuẩn quốc tế Brent nhiều khả năng sẽ chịu áp lực tăng khi các bên tham gia thị trường tính đến khả năng xảy ra xung đột rộng hơn. Rủi ro không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển dầu — phí bảo hiểm cho việc vận chuyển tàu qua khu vực này có thể tăng mạnh, và các tuyến đường thay thế có thể trở nên tốn kém và chậm hơn.
An ninh năng lượng hiện đang trở thành tâm điểm. Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu từ Vịnh Ba Tư có thể đối mặt với hóa đơn cao hơn và áp lực lạm phát. International Energy Agency đã cảnh báo từ lâu về điểm yếu của Eo Biển Hormuz. Các cuộc không kích hôm thứ Năm đã biến cảnh báo này từ giả định thành yếu tố thực tế.
Thị trường tài chính cảm nhận áp lực
Hậu quả không chỉ giới hạn ở dầu mỏ. Các thị trường tài chính toàn cầu nhạy cảm với những cú sốc về giá năng lượng và các điểm nóng địa chính trị. Chỉ số chứng khoán ở châu Á và châu Âu đã giảm sau khi tin về các cuộc không kích được công bố, trong khi các tài sản trú ẩn an toàn như vàng và đồng đô la Mỹ ghi nhận mức tăng khiêm tốn. Các nhà đầu tư hiện đang điều chỉnh lại danh mục đầu tư để ứng phó với kịch bản xung đột không dừng lại ở một đợt không kích đơn lẻ.
Các ngân hàng trung ương ở các nền kinh tế nhập khẩu dầu có thể đối mặt với một rắc rối mới: chi phí năng lượng cao hơn có thể làm chậm tăng trưởng và phức tạp hóa cuộc chiến chống lạm phát. Federal Reserve và các ngân hàng trung ương lớn khác đã và đang tham gia vào một hành trình cân bằng khó khăn. Một đợt tăng giá dầu kéo dài có thể khiến họ phải đưa ra các quyết định chính sách thận trọng hơn.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo
Iran vẫn chưa công bố bất kỳ phản ứng quân sự nào, nhưng khu vực đang trong tình trạng báo động cao. Hạm đội Thứ Năm của Hải quân Mỹ, đặt tại Bahrain, đã tăng cường tuần tra trong khu vực. Các nhà giao dịch dầu mỏ đang theo dõi bất kỳ báo cáo nào về gián đoạn lưu thông tàu chở dầu hoặc các cuộc đụng độ nhỏ hơn gần Eo Biển Hormuz. Những ngày tới sẽ xác định liệu các cuộc không kích có vẫn là một sự cố được kiểm soát hay leo thang thành một cuộc đối đầu rộng hơn với hậu quả kinh tế toàn cầu.
