Một xác tàu đắm được phát hiện vào năm 1995 ngoài khơi bờ biển phía nam nước Anh, chứa hơn 400 đồng tiền vàng, cuối cùng đã được xác định danh tính sau gần 30 năm. Vào tháng 6 năm 2026, sự hợp tác giữa Bảo tàng Anh, Đại học Bournemouth và Đại học Plymouth đã xác nhận xác tàu này là tàu buôn Hà Lan Dom. Phát hiện này giải quyết một bí ẩn hàng hải kéo dài và làm sáng tỏ một tuyến đường thương mại đã bị lãng quên.
Phát hiện tại Vịnh Salcombe
Các thợ lặn lần đầu tình cờ phát hiện xác tàu đắm tại Vịnh Salcombe vào năm 1995. Khu vực này có hơn 400 đồng tiền vàng, nhưng danh tính của con tàu vẫn chưa được biết. Trong nhiều thập kỷ, các nhà nghiên cứu chỉ có thể phỏng đoán về nguồn gốc của nó. Những đồng tiền vàng gợi ý mối liên hệ với Hà Lan, nhưng không có tên tàu hay bản kê hàng hóa, con tàu vẫn vô danh.
Bản thân vịnh này là một nghĩa địa tàu nổi tiếng, nhưng xác tàu này nổi bật hơn cả. Số lượng lớn đồng tiền vàng cho thấy đây là một tàu buôn có tầm quan trọng. Tuy nhiên, không có hồ sơ nào khớp. Bí ẩn kéo dài suốt những năm 2000 và 2010, với những cập nhật tin tức thỉnh thoảng nhưng không có đột phá.
Cách xác định danh tính
Bước đột phá đến vào tháng 6 năm 2026. Một nhóm từ Bảo tàng Anh, Đại học Bournemouth và Đại học Plymouth đã huy động nguồn lực. Họ phân tích dấu hiệu đúc tiền trên các đồng tiền vàng, gỗ đóng tàu và hồ sơ vận chuyển lịch sử. Bằng chứng chỉ đến một con tàu: Dom, một tàu buôn Hà Lan đã mất tích vào cuối thế kỷ 17.
Dom được biết đến là tàu đã đi từ Hà Lan đến Đông Ấn, chở hàng hóa và tiền tệ. Các đồng tiền vàng khớp với đồng guilder Hà Lan và các loại tiền tệ châu Âu khác cùng thời kỳ. Các mẫu gỗ từ xác tàu phù hợp với kỹ thuật đóng tàu được sử dụng tại Cộng hòa Hà Lan.
Hàng hóa của Dom
Hơn 400 đồng tiền vàng là hàng hóa dễ thấy nhất, nhưng không phải là toàn bộ câu chuyện. Dom có khả năng chở các hàng hóa thương mại khác—gia vị, vải vóc, có thể cả bạc—nhưng những thứ đó đã phân hủy hoặc bị phân tán từ lâu. Các đồng tiền vàng tồn tại được vì vàng không bị ăn mòn trong nước biển.
Nguyên nhân Dom bị chìm vẫn chưa rõ. Bão, sai sót hàng hải, hoặc một rạn đá ngầm ẩn có thể là nguyên nhân. Nơi an nghỉ cuối cùng của con tàu tại Vịnh Salcombe cho thấy nó đang cố gắng trú ẩn hoặc đã bị đắm. Không có hài cốt người nào được báo cáo, vì vậy số phận của thủy thủ đoàn vẫn chưa được biết.
Câu hỏi chưa có lời giải
Việc xác định danh tính đặt ra những câu hỏi mới. Làm thế nào một tàu buôn Hà Lan lại kết thúc gần bờ biển nước Anh như vậy? Nó bị thổi lệch hướng hay đang thực hiện một điểm dừng bất thường? Lộ trình chính xác và chuyến đi cuối cùng của Dom vẫn đang được ghép nối.
Các nhà nghiên cứu dự định tiếp tục nghiên cứu xác tàu. Bảo tàng Anh sẽ phân loại các đồng tiền vàng, và Đại học Bournemouth sẽ phân tích gỗ đóng tàu để tìm thêm manh mối. Đại học Plymouth sẽ lập bản đồ chi tiết khu vực. Một báo cáo đầy đủ dự kiến sẽ được công bố vào cuối năm nay.
