ایران و عمان در حال کار بر روی توافقی بر سر تنگه هرمز هستند که میتواند راه را برای ازسرگیری مذاکرات با ایالات متحده هموار کند، به گزارش وال استریت ژورنال. این اقدام نشاندهنده تغییر بالقوه در دیپلماسی منطقهای پس از ماهها توقف مذاکرات بر سر برنامه هستهای تهران و نقش گستردهتر آن در خاورمیانه است.
اهمیت تنگه هرمز
این آبراه باریک بین خلیج فارس و دریای عمان یک گلوگاه حیاتی برای محمولههای جهانی نفت است. تقریباً ۲۰٪ از نفت جهان روزانه از آن عبور میکند. ایران بهطور دورهای تهدید به بستن تنگه در واکنش به تحریمها یا فشار نظامی کرده است، اقدامی که قیمت انرژی را به شدت افزایش داده و زنجیره تأمین را در سراسر جهان مختل میکند. عمان که با امارات متحده عربی مرز مشترک دارد و در سمت جنوبی تنگه قرار گرفته، مدتهاست به عنوان یک میانجی آرام بین تهران و واشنگتن عمل کرده است.
نقش عمان به عنوان میانجی
عمان سابقه دیپلماسی پشت پرده دارد. این کشور میزبان مذاکرات محرمانهای بود که به توافق هستهای ۲۰۱۵ ایران منجر شد و حتی در زمان تشدید تنشها، روابط کاری خود را با ایران و آمریکا حفظ کرده است. تلاش فعلی به نظر میرسد بر چارچوبی متمرکز است که عبور امن از تنگه را در ازای ازسرگیری مذاکرات گستردهتر تضمین کند. نه ایران و نه عمان جزئیات را به طور رسمی تأیید نکردهاند، اما وال استریت ژورنال به مقامات آگاه از این مذاکرات استناد کرده است.
آنچه برای آمریکا در خطر است
دولت بایدن به دنبال احیای توافق هستهای ۲۰۱۵ بوده است، اما مذاکرات در وین سال گذشته متوقف شد. برنامه هستهای ایران پیشرفت کرده و سطح غنیسازی اورانیوم اکنون نزدیک به درجه تسلیحاتی است. توافق بر سر تنگه هرمز میتواند به عنوان یک اقدام اعتمادساز عمل کند و خطر رویارویی نظامی را کاهش دهد و در عین حال فضایی برای یک توافق جامعتر ایجاد کند. منتقدان استدلال میکنند که هر توافقی که به برنامه موشکهای بالستیک ایران یا حمایت آن از نیروهای نیابتی نپردازد، ناکافی خواهد بود.
گامهای بعدی
هیچ جدول زمانی برای توافق پیشنهادی تعیین نشده است. گزارش وال استریت ژورنال گفت که مذاکرات هنوز در مراحل اولیه است. اگر چارچوبی به دست آید، احتمالاً به عنوان مبنایی برای مذاکرات جدید به مقامات آمریکایی ارائه خواهد شد. هفتههای آینده نشان خواهد داد که آیا این کانال دیپلماتیک میتواند به یک پیشرفت منجر شود یا به فهرست بلندبالای ابتکارات ناموفق در منطقه خواهد پیوست.
