Iran dan Oman sedang berusaha untuk mencapai persetujuan mengenai Selat Hormuz yang boleh membuka jalan kepada rundingan damai semula dengan Amerika Syarikat, menurut laporan Wall Street Journal. Langkah ini menandakan potensi perubahan dalam diplomasi serantau selepas berbulan-bulan rundingan terhenti mengenai program nuklear Tehran dan peranannya di Timur Tengah.
Mengapa Selat Hormuz penting
Laluan air sempit antara Teluk Parsi dan Teluk Oman ini merupakan titik tersumbat utama bagi penghantaran minyak global. Kira-kira 20% daripada petroleum dunia melalui selat ini setiap hari. Iran sebelum ini mengugut untuk menutup selat tersebut sebagai tindak balas terhadap sekatan atau tekanan ketenteraan, satu langkah yang boleh menyebabkan harga minyak melambung dan mengganggu rantaian bekalan global. Oman, yang berkongsi sempadan maritim dengan Iran di selat ini, sering bertindak sebagai perantara dalam rundingan antara Tehran dan Washington.
Peranan Oman sebagai perantara
Oman mempunyai sejarah sebagai perantara diplomatik. Ia menjadi tuan rumah rundingan rahsia yang membawa kepada perjanjian nuklear Iran 2015, dan mengekalkan hubungan kerja dengan kedua-dua Iran dan AS walaupun ketika ketegangan memuncak. Usaha semasa dilaporkan memberi tumpuan kepada rangka kerja yang akan menjamin laluan selamat melalui Selat Hormuz sebagai pertukaran untuk penyambungan semula rundingan yang lebih luas. Setakat ini, tiada pengesahan rasmi daripada Iran atau Oman mengenai butiran perjanjian, tetapi Wall Street Journal memetik pegawai yang tidak dinamakan yang mengetahui perbincangan tersebut.
Apa yang dipertaruhkan untuk AS
Pentadbiran Biden telah berusaha untuk menghidupkan semula perjanjian nuklear 2015, tetapi rundingan di Vienna terhenti tahun lalu. Program nuklear Iran telah berkembang, dengan tahap pengayaan uranium kini hampir mencapai gred senjata. Perjanjian mengenai Selat Hormuz boleh menjadi langkah membina keyakinan, mengurangkan risiko konfrontasi ketenteraan sambil mewujudkan ruang untuk perjanjian yang lebih komprehensif. Walau bagaimanapun, pengkritik berpendapat bahawa sebarang perjanjian yang tidak menangani program peluru berpandu balistik Iran atau sokongannya kepada militia proksi adalah tidak mencukupi.
Langkah seterusnya
Tiada garis masa ditetapkan untuk perjanjian yang dicadangkan ini. Laporan Wall Street Journal menyatakan bahawa perbincangan masih di peringkat awal. Jika rangka kerja dicapai, ia kemungkinan akan dikemukakan kepada pegawai AS sebagai asas untuk rundingan baharu. Minggu-minggu akan datang akan menentukan sama ada saluran diplomatik ini dapat menghasilkan kejayaan atau akan menyertai senarai panjang inisiatif yang gagal di rantau ini.
