Presiden Donald Trump mendesak rundingan nuklear baharu dengan Iran sambil pada masa sama mengancam tindakan tentera jika diplomasi gagal, satu pendekatan dwi yang boleh membentuk semula hubungan AS-Iran tetapi membawa risiko besar kepada pasaran global dan kestabilan serantau. Strategi pentadbiran ini, yang digariskan dalam kenyataan terkini, bertujuan untuk memberi tekanan kepada Tehran supaya mencapai persetujuan baharu selepas runtuhnya perjanjian nuklear 2015.
Mengapa strategi dwi ini muncul sekarang
Sokongan Trump terhadap rundingan baharu datang ketika ketegangan meningkat berhubung program pengayaan uranium Iran yang semakin maju dan sokongannya terhadap pasukan proksi di seluruh Timur Tengah. Presiden telah lama mengkritik Pelan Tindakan Komprehensif Bersama (JCPOA) asal sebagai tidak mencukupi, tetapi pentadbirannya kini melihat peluang untuk merundingkan perjanjian yang lebih luas yang turut menangani program peluru berpandu balistik Iran dan aktiviti serantaunya. Pada masa sama, Trump telah memberi amaran bahawa jika Iran tidak datang ke meja rundingan, Amerika Syarikat bersedia menggunakan kekuatan tentera untuk menghalangnya daripada mendapatkan senjata nuklear.
Bagaimana rundingan mungkin berlaku
Sebarang rundingan baharu mungkin melibatkan perbincangan langsung AS-Iran, mungkin dengan pengantara Eropah dan negara Teluk Arab. Pentadbiran belum menetapkan prasyarat, tetapi pegawai telah menunjukkan bahawa Iran mesti menghentikan kerja nuklearnya yang paling sensitif sebelum rundingan bermula. Kepimpinan Iran setakat ini menolak rundingan langsung di bawah tekanan, walaupun komunikasi saluran belakang terus berlaku melalui perantara. Strategi dwi ini direka untuk memberi Iran pilihan yang jelas: merundingkan perjanjian yang boleh disahkan atau menghadapi akibat tentera dan ekonomi yang semakin meningkat.
Risiko untuk pasaran global dan keselamatan serantau
Ketidakpastian mengenai pendekatan AS telah menggegarkan pasaran minyak, dengan harga minyak mentah turun naik pada setiap kenyataan baharu dari Washington atau Tehran. Konfrontasi tentera boleh mengganggu perkapalan melalui Selat Hormuz, satu titik tersumbat kritikal untuk bekalan minyak global, dan mencetuskan konflik yang lebih luas melibatkan proksi Iran di Iraq, Syria, Yaman, dan Lubnan. Sebaliknya, kejayaan diplomatik boleh meringankan sekatan dan membawa minyak Iran kembali ke pasaran global, berpotensi menurunkan harga. Pelabur memerhati dengan teliti, tetapi laluan masih tidak jelas.
Apa yang akan berlaku seterusnya
Pentadbiran dijangka menghantar utusan khas ke rantau ini dalam beberapa minggu akan datang untuk menilai sokongan terhadap strategi dwi di kalangan sekutu dan menyampaikan mesej kepada pegawai Iran. Kongres juga akan mengadakan pendengaran mengenai dasar Iran pentadbiran, dengan penggubal undang-undang berpecah mengenai kebijaksanaan mengancam tindakan tentera sambil menawarkan rundingan. Langkah seterusnya terletak pada Tehran: sama ada untuk menyahut tawaran diplomatik atau bersedia menghadapi kemungkinan serangan.
