Theo các nguồn tin thân cận, giới chức Hong Kong đã đặt câu hỏi với HSBC về kế hoạch thành lập trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) tại Singapore. Động thái này cho thấy sự nhạy cảm ngày càng tăng của chính quyền đặc khu trước quyết định đặt một bộ phận công nghệ chiến lược bên ngoài thị trường quê nhà của ngân hàng này.
Trung tâm AI do HSBC công bố được nội bộ ngân hàng nhìn nhận là một bước đi phân bổ nguồn lực — nhằm đưa các kỹ sư và nhà khoa học dữ liệu đến gần hơn với nền kinh tế số đang tăng trưởng nhanh chóng của Đông Nam Á. Tuy nhiên, bước đi này đã thu hút sự giám sát chặt chẽ tại Hong Kong, nơi các nhà hoạch định chính sách đang nỗ lực giữ chân các tài năng công nghệ và hoạt động đổi mới tài chính trong nước.
Lý do Hong Kong đặt dấu hỏi
HSBC là một trong ba ngân hàng được cấp phép phát hành tiền tệ của Hong Kong và là trụ cột của hệ thống tài chính thành phố. Ngân hàng sử dụng hàng chục nghìn lao động tại địa phương và từ lâu đã được xem là thước đo cho vị thế trung tâm tài chính quốc tế của đặc khu. Khi một ngân hàng tầm cỡ như vậy lựa chọn Singapore để đặt trung tâm AI, quyết định này mang sức nặng biểu tượng vượt xa quy mô nhân sự đơn thuần.
Những chất vấn từ phía Hong Kong không phải là một cuộc điều tra chính thức, và không có dấu hiệu nào cho thấy HSBC đã vi phạm quy định. Thay vào đó, giới chức muốn nắm rõ trung tâm tại Singapore sẽ kết nối ra sao với các hoạt động hiện có của HSBC tại Hong Kong, cũng như liệu điều này có báo hiệu sự dịch chuyển trong các ưu tiên đầu tư dài hạn của ngân hàng hay không.
Người phát ngôn của HSBC chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận.
Góc độ nhân tài
Singapore đã dành nhiều năm để thu hút nhân tài AI thông qua các chính sách thị thực, trợ cấp và quỹ tài trợ nghiên cứu nhằm lôi kéo các chuyên gia rời khỏi các trung tâm đối thủ. Hong Kong cũng đáp trả bằng những ưu đãi riêng, bao gồm chương trình tiếp nhận nhân tài tinh giản cùng định hướng thúc đẩy fintech và Web3 do chính quyền hỗ trợ.
Mối lo ngại thực tế rất rõ ràng: nếu trung tâm AI của HSBC trở thành thỏi nam châm thu hút các kỹ sư học máy (machine learning), một phần nhân lực đó lẽ ra đã có thể làm việc tại Hong Kong. Ngân hàng chưa công bố kế hoạch tuyển dụng bao nhiêu người tại Singapore hay trung tâm này sẽ đảm nhiệm những công việc AI cụ thể nào. Sự thiếu rõ ràng đó là một phần nguyên nhân khiến Hong Kong phải đặt câu hỏi.
HSBC hiện đã vận hành các cơ sở công nghệ tại Quảng Châu, Thâm Quyến và chính Hong Kong. Trung tâm tại Singapore sẽ bổ sung mắt xích thứ tư vào mạng lưới đó, và định hướng tập trung vào AI thay vì CNTT nói chung tạo nên sự khác biệt so với những gì ngân hàng đã xây dựng tại các khu vực khác.
Cán cân đổi mới sáng tạo tài chính
AI đang tái định hình mọi lĩnh vực, từ chấm điểm tín dụng đến quy trình kiểm tra phòng chống rửa tiền, và các ngân hàng tự phát triển những công cụ này thường có xu hướng giữ năng lực chuyên môn cốt lõi ở cự ly gần. Đối với Hong Kong, việc đánh mất một phần công việc đó vào tay Singapore không đơn thuần là câu chuyện nhân tài. Đó còn là vấn đề về nơi thế hệ cơ sở hạ tầng tài chính tiếp theo được thiết kế.
Cơ quan quản lý tài chính của Singapore, Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS), đã khuyến khích các ngân hàng thử nghiệm công cụ AI trong môi trường thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Cơ quan Quản lý Tiền tệ Hong Kong (HKMA) cũng đã ban hành hướng dẫn tương tự. Cả hai thành phố đang cạnh tranh trực tiếp trên cùng một nguồn nhân tài, dòng vốn và tầm ảnh hưởng về khung pháp lý.
HSBC khẳng định trung tâm tại Singapore là quyết định phân bổ nguồn lực, không phải sự thoái lui khỏi Hong Kong. Ngân hàng tiếp tục đầu tư vào các hoạt động tại Hong Kong và đặt trụ sở khu vực tại thành phố này. Dù vậy, việc Hong Kong cảm thấy cần phải đặt câu hỏi cho thấy kế hoạch này mang sức nặng chính trị lớn hơn những gì HSBC dự tính ban đầu.
Bước tiếp theo
HSBC vẫn chưa công bố mốc thời gian mở trung tâm AI tại Singapore, đồng thời chưa tiết lộ số lượng nhân sự sẽ điều chuyển hoặc tuyển mới tại đây. Giới chức Hong Kong cũng chưa cho biết liệu họ có đẩy sự việc lên mức cao hơn hoặc yêu cầu các cam kết chính thức từ phía ngân hàng hay không.
Hiện tại, hai bên vẫn đang đối thoại. Diễn biến tiếp theo sẽ được các tập đoàn đa quốc gia khác theo dõi sát sao khi họ cân nhắc vị trí đặt các đội ngũ AI của mình — cũng như bởi các kỹ sư đang lựa chọn thành phố để gắn bó sự nghiệp.
