Trong quý 2 năm 2026, tổng giá trị các công bố bằng chứng dự trữ (PoR) từ các sàn giao dịch tiền điện tử đạt khoảng 192,6 tỷ USD, giảm 5,3% so với tháng trước, theo CoinMarketCap. Tuy nhiên, chỉ số này, vốn hiển thị tài sản trên chuỗi hỗ trợ số dư khách hàng, có những thiếu sót nổi tiếng khiến nó chỉ là một bức tranh một phần chứ không phải là một cuộc kiểm toán khả năng thanh toán đầy đủ.
Bằng chứng dự trữ cho thấy điều gì — và không cho thấy điều gì
\nBằng chứng dự trữ là một công bố liệt kê các tài sản trên chuỗi mà một sàn giao dịch nắm giữ để hỗ trợ số dư khách hàng tại một thời điểm cụ thể. Nó thường sử dụng cây Merkle để tổng hợp các khoản nợ. Nhưng ảnh chụp nhanh này có giới hạn: nó không nắm bắt được các khoản nợ ngoài chuỗi như tiền pháp định hoặc các khoản vay, không thể chứng minh quyền kiểm soát độc quyền đối với khóa, và có thể bị thao túng bằng cách di chuyển tiền ngay trước khi kiểm tra. Một tài liệu hướng dẫn tháng 7 năm 2026 từ The Block đã chỉ ra những khoảng trống này, gọi PoR là một ảnh chụp nhanh tại một thời điểm cần thiết nhưng chưa đủ cho một cuộc kiểm toán khả năng thanh toán đầy đủ.
Ảnh chụp nhanh quý 2 năm 2026
\nDữ liệu của CoinMarketCap trong quý cho thấy USDT là tài sản dự trữ lớn nhất với khoảng 57,6 tỷ USD, tiếp theo là BTC với 55,5 tỷ USD. Mức giảm 5,3% so với tháng trước diễn ra khi một số sàn giao dịch điều chỉnh công bố hoặc chứng kiến dòng tiền chảy ra. Các con số chỉ phản ánh những gì các sàn giao dịch chọn báo cáo trên chuỗi, khiến các vị thế ngoài chuỗi trở nên vô hình đối với người dùng.
Một kịch bản để đánh giá PoR
\nCác nhà quan sát trong ngành đã phát triển một danh sách kiểm tra để đánh giá các công bố PoR. Danh sách này bao gồm kiểm tra tần suất và phạm vi báo cáo, xác minh ngày chụp ảnh nhanh, phân tích tỷ lệ dự trữ theo từng tài sản, xác nhận địa chỉ trên chuỗi và thông điệp đã ký, kiểm tra bao gồm bằng chứng Merkle, quét các trò chơi thời điểm, và đối chiếu chéo với dữ liệu độc lập. Ý tưởng là kết hợp PoR với các kiểm tra khác và giới hạn rủi ro, vì không một ảnh chụp nhanh nào có thể đảm bảo khả năng thanh toán.
Bài học từ thực tế
\nTrong một ghi chú của biên tập viên, tác giả của phân tích quý 2 năm 2026 cho biết họ đã bắt đầu gắn thẻ rủi ro sàn giao dịch và quan sát thấy các sàn giao dịch có tỷ lệ dự trữ theo từng tài sản mạnh nhưng trọng số stablecoin ngày càng tăng. Chiến thắng lớn nhất, họ lưu ý, là phát hiện ra các điểm bất thường về thời điểm xung quanh các ảnh chụp nhanh — một lời nhắc nhở rằng ngay cả PoR được cấu trúc tốt cũng có thể gây hiểu lầm nếu thời điểm không chính xác. Tác giả không nêu tên các sàn giao dịch cụ thể, nhưng mô hình này cho thấy rằng dự trữ nặng stablecoin có thể che giấu rủi ro nếu các token đó không được hỗ trợ đầy đủ hoặc dễ dàng thanh lý.
Thách thức đối với người dùng vẫn còn: PoR là một tín hiệu cần thiết, nhưng nó không phải là một cuộc kiểm toán đầy đủ. Nếu không kết hợp nó với các kiểm tra khác và giới hạn rủi ro, ảnh chụp nhanh có thể đã lỗi thời hoặc bị thao túng. Khi ngành công nghiệp trưởng thành, câu hỏi về cách thu hẹp khoảng cách giữa những gì PoR cho thấy và những gì nó che giấu sẽ ngày càng trở nên cấp bách hơn.
