Tỷ phú đầu tư Mark Cuban cho rằng cơn bùng nổ robot hình người đang trên đà sụp đổ — và ông dự đoán điều đó sẽ xảy ra trong vòng 5 đến 10 năm tới. Trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội, Cuban lập luận rằng xu hướng chế tạo robot có hình dáng con người dựa trên một giả định sai lầm, và cả các công ty lẫn cỗ máy của họ đều có thể thất bại thảm hại.
Ông đặt cược rằng: robot được thiết kế cho những công việc và không gian cụ thể sẽ chiến thắng, chứ không phải những cỗ máy biết đi và nói chuyện như người.
Lập luận chống lại cỗ máy hình người
Phản đối cốt lõi của Cuban mang tính thực tiễn. Ông cho rằng robot hình người cồng kềnh và gặp khó khăn khi xử lý nhiều công việc từ một mệnh lệnh duy nhất. Điều đó khiến chúng không phù hợp với các nhiệm vụ lặp đi lặp lại, được định nghĩa hẹp mà các nhà kho và nhà máy thực sự cần.
Ông chỉ ra các nhà kho của Amazon như một ví dụ phản chứng. Ở đó, những robot được chế tạo cho môi trường cụ thể đảm nhận công việc — không cần robot hình người bê thùng hàng. Những cỗ máy thành công là những cỗ máy được thiết kế xoay quanh môi trường, chứ không phải xoay quanh hình dáng con người.
Cuban gợi ý rằng robot trong tương lai có thể trông giống nhện hoặc kiến, có khả năng mang và nâng vật. Điều đó khác xa so với những trợ thủ hai chân đang thống trị các bài thuyết trình khởi nghiệp và khoa học viễn tưởng.
Đồng thiết kế: xây nhà cho robot
Giải pháp thay thế của nhà đầu tư này không chỉ nằm ở giải phẫu robot. Mà còn ở kiến trúc. Cuban đề xuất rằng các ngôi nhà có thể giấu tủ đựng thức ăn, tủ lạnh và máy giặt phía sau gara, giải phóng không gian sống cho con người đồng thời dành một khu vực riêng cho robot hoạt động.
Ông gọi cách tiếp cận này là đồng thiết kế: ngôi nhà được xây để phù hợp với robot, và robot được chế tạo để phù hợp với ngôi nhà. Đó là mối quan hệ hai chiều, chứ không phải một cỗ máy vạn năng được đặt vào một ngôi nhà không thay đổi.
Cuban so sánh sự thay đổi này với cách nhà bếp từng tạo chỗ cho lò vi sóng và máy rửa bát. Những thiết bị đó không thích nghi với chúng ta — chúng ta đã xây lại nhà bếp xoay quanh chúng, và logic tương tự có thể áp dụng cho robot gia dụng.
Luận điểm lạc quan vẫn tiếp diễn
Sự hoài nghi của Cuban rơi vào một thị trường không hề thận trọng. Nhà sáng lập Unitree Wang Xingxing đã nói rằng robot hình người có thể đạt đến khoảnh khắc ChatGPT của chúng trong vòng 2 đến 10 năm, và cổ phiếu của Unitree đã mở cửa cao hơn 629% trong ngày giao dịch đầu tiên tại Thượng Hải. Trong khi đó, Tether dẫn đầu vòng gọi vốn 1,4 tỷ USD cho nhà phát triển người Đức NEURA Robotics.
Đó chính là sự căng thẳng: Cuban nhìn thấy một hạng mục có thể sụp đổ dưới chính những giả định thiết kế của nó, trong khi các nhà đầu tư đang đổ tiền vào chính những công ty mà ông cảnh báo.
Ông kết thúc bằng một câu hỏi cho những người theo dõi, hỏi liệu họ thà sở hữu một chiếc Roomba hay một robot hình người đẩy chổi. Đó là một câu hỏi tu từ đầy mỉa mai, nhưng nó đã phác họa lựa chọn mà ông cho rằng thị trường đang hiểu sai.
Điều thực sự đang bị đe dọa
Nếu Cuban đúng, 5 đến 10 năm tới sẽ không chỉ thử thách robot hình người — mà còn thử thách các công ty đã huy động hàng tỷ USD để chế tạo chúng. Những người chiến thắng có thể là những người từ bỏ hoàn toàn hình dáng con người và thiết kế xoay quanh công việc, căn phòng hoặc sàn nhà kho.
Nếu ông sai, những robot hình người đang đi lại trong các gian hàng triển lãm thương mại hôm nay có thể sẽ làm việc nhà vào ngày mai. Dù thế nào, vòng gọi vốn tiếp theo và sản phẩm ra mắt tiếp theo của ngành sẽ là bảng điểm thực sự. Cuban đã tự cho mình khoảng thời gian 5 đến 10 năm. Thị trường vẫn chưa nói rằng họ sẵn sàng chờ đợi bao lâu.
