Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κήρυξε πόλεμο εναντίον της λιβανέζικης ένοπλης οργάνωσης Χεζμπολάχ την Τρίτη, μια δραματική κλιμάκωση που απειλεί να αποσταθεροποιήσει περαιτέρω την περιοχή και να εκτροχιάσει τις ήδη εύθραυστες διπλωματικές προσπάθειες. Η ανακοίνωση ήρθε εν μέσω αυξανόμενων εντάσεων στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ με τον Λίβανο, όπου οι συνοριακές συγκρούσεις έχουν ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Η κήρυξη και οι άμεσες συνέπειές της
\nΗ κήρυξη του Νετανιάχου αποτελεί την πρώτη επίσημη κήρυξη πολέμου κατά της Χεζμπολάχ μετά τη σύρραξη του 2006. Ο Ισραηλινός ηγέτης παρουσίασε την κίνηση ως απαραίτητη απάντηση σε αυτό που χαρακτήρισε ως «άνευ προηγουμένου επιθετικότητα» από την οργάνωση που υποστηρίζεται από το Ιράν. Στρατιωτικοί αναλυτές λένε ότι η απόφαση θα μπορούσε να προκαλέσει μια ευρύτερη αντιπαράθεση με τον Λίβανο, μια χώρα που ήδη αντιμετωπίζει οικονομική κατάρρευση και πολιτική παράλυση.
Τις ώρες μετά την κήρυξη, ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη έπληξαν στόχους στο νότιο Λίβανο, συμπεριλαμβανομένων αυτών που ο στρατός αποκάλεσε αποθήκες όπλων και κέντρα διοίκησης της Χεζμπολάχ. Οι λιβανέζικες αρχές ανέφεραν τουλάχιστον δώδεκα απώλειες αμάχων, αν και τα στοιχεία δεν μπόρεσαν να επαληθευτούν ανεξάρτητα. Η Χεζμπολάχ απάντησε εκτοξεύοντας ομοβροντίες ρουκετών στο βόρειο Ισραήλ, στέλνοντας τους κατοίκους σε καταφύγια.
Γιατί οι εντάσεις έφτασαν στο αποκορύφωμα
\nΗ σύρραξη δεν προέκυψε εν μία νυκτί. Για μήνες, η Χεζμπολάχ δοκίμαζε την ισραηλινή αεράμυνα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, ενώ η ισραηλινή υπηρεσία πληροφοριών προειδοποιούσε για συσσώρευση όπλων κοντά στα σύνορα. Το έναυσμα φαίνεται να ήταν μια σειρά επιθέσεων εναντίον ισραηλινών στρατιωτικών θέσεων την περασμένη εβδομάδα, που σκότωσαν αρκετούς στρατιώτες. Η κυβέρνηση του Νετανιάχου, υπό εσωτερική πίεση για τον χειρισμό του πολέμου στη Γάζα, εκμεταλλεύτηκε το περιστατικό για να ανοίξει ένα νέο μέτωπο.
Η υπηρεσιακή κυβέρνηση του Λιβάνου, εν τω μεταξύ, δυσκολεύεται να περιορίσει τη Χεζμπολάχ, η οποία δρα εκτός κρατικού ελέγχου. Ο ηγέτης της οργάνωσης, Χασάν Νασράλα, έχει επανειλημμένα ορκιστεί να συνεχίσει τις επιθέσεις έως ότου το Ισραήλ τερματίσει τις επιχειρήσεις του στην Παλαιστίνη. Διπλωμάτες στη Βηρυτό λένε ότι η κυβέρνηση είναι ουσιαστικά ανίσχυρη να αποτρέψει την κλιμάκωση.
Γεωπολιτική αστάθεια και διπλωματικοί κίνδυνοι
\nΗ κήρυξη πολέμου περιπλέκει τις διεθνείς προσπάθειες για εκτόνωση της περιοχής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζουν για κατάπαυση πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς στη Γάζα, με την ελπίδα να επεκταθεί η εκεχειρία στα λιβανέζικα σύνορα. Τώρα, αυτές οι συνομιλίες είναι πιθανό να τεθούν σε αναμονή. Ανώτερος αξιωματούχος των Ηνωμένων Εθνών, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας, δήλωσε ότι η κλιμάκωση «καταστρέφει όση εμπιστοσύνη είχε απομείνει» στα διπλωματικά κανάλια.
Το Ιράν, ο κύριος υποστηρικτής της Χεζμπολάχ, έχει επαινέσει δημόσια την αντίσταση της οργάνωσης, αλλά απέφυγε την άμεση στρατιωτική εμπλοκή. Ωστόσο, ο κίνδυνος ενός ευρύτερου πολέμου που θα εμπλέξει την Τεχεράνη παραμένει ανησυχητικός για την Ουάσινγκτον. Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν ελαφρώς την Τετάρτη, καθώς οι αγορές αποτίμησαν την απειλή διαταραχών στον εφοδιασμό στη Μέση Ανατολή.
Καμία πλευρά δεν έχει δείξει διάθεση αποκλιμάκωσης. Ο ισραηλινός στρατός έχει καλέσει εφεδρικές μονάδες στο βόρειο μέτωπο και η Χεζμπολάχ έχει απειλήσει να πλήξει ισραηλινές πόλεις με κατευθυνόμενους πυραύλους ακριβείας. Η Προσωρινή Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL) έχει ζητήσει αυτοσυγκράτηση, αλλά της λείπει η εντολή ή η ισχύς πυρός για να παρέμβει.
Προς το παρόν, η μόνη βεβαιότητα είναι περισσότερη βία. Το ερώτημα είναι αν η διεθνής κοινότητα μπορεί να αναζωογονήσει τα διπλωματικά κανάλια πριν η αντιπαράθεση εξελιχθεί σε ανοιχτό πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου — έναν πόλεμο που καμία πλευρά μπορεί να μην είναι σε θέση να ελέγξει.
