เนทันยาฮูประกาศสงครามกับฮิซบอลเลาะห์ท่ามกลางความตึงเครียดในเลบานอน

นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูของอิสราเอลประกาศสงครามกับกลุ่มติดอาวุธเลบานอนฮิซบอลเลาะห์เมื่อวันอังคาร ซึ่งเป็นการยกระดับความขัดแย้งที่รุนแรงซึ่งคุกคามเสถียรภาพของภูมิภาคและทำให้ความพยายามทางการทูตที่เปราะบางอยู่แล้วต้องหยุดชะงัก การประกาศดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดที่เพิ่มขึ้นตามแนวชายแดนทางเหนือของอิสราเอลติดกับเลบานอน ซึ่งการปะทะข้ามพรมแดนได้ทวีความรุนแรงขึ้นในหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา

การประกาศและผลกระทบในทันที

การประกาศสงครามของเนทันยาฮูถือเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่ความขัดแย้งในปี 2006 ที่อิสราเอลประกาศสงครามอย่างเป็นทางการต่อฮิซบอลเลาะห์ ผู้นำอิสราเอลให้เหตุผลว่าการดำเนินการนี้เป็นมาตรการที่จำเป็นเพื่อตอบโต้สิ่งที่เขาเรียกว่า 'การรุกรานที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน' จากกลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน นักวิเคราะห์ทางทหารกล่าวว่าการตัดสินใจนี้อาจนำไปสู่การเผชิญหน้าที่กว้างขึ้นกับเลบานอน ซึ่งเป็นประเทศที่กำลังเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจล่มสลายและอัมพาตทางการเมืองอยู่แล้ว

ในชั่วโมงหลังการประกาศ เครื่องบินรบอิสราเอลโจมตีเป้าหมายในเลบานอนตอนใต้ รวมถึงสิ่งที่กองทัพเรียกว่าคลังอาวุธและศูนย์บัญชาการของฮิซบอลเลาะห์ เจ้าหน้าที่เลบานอนรายงานพลเรือนเสียชีวิตอย่างน้อยสิบสองคน แม้ว่าตัวเลขดังกล่าวยังไม่สามารถยืนยันได้โดยอิสระ ฮิซบอลเลาะห์ตอบโต้ด้วยการยิงจรวดหลายชุดเข้าไปในอิสราเอลตอนเหนือ ทำให้ผู้อยู่อาศัยต้องหลบเข้าไปในที่หลบภัย

สาเหตุที่ความตึงเครียดปะทุขึ้น

ความขัดแย้งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืน หลายเดือนที่ผ่านมา ฮิซบอลเลาะห์ได้ทดสอบระบบป้องกันภัยทางอากาศของอิสราเอลด้วยโดรนและขีปนาวุธ ขณะที่หน่วยข่าวกรองอิสราเอลเตือนถึงการสะสมอาวุธใกล้ชายแดน เหตุการณ์ที่ดูเหมือนจะเป็นตัวกระตุ้นคือชุดการโจมตีที่จุดตรวจของอิสราเอลเมื่อสัปดาห์ที่แล้วซึ่งทำให้ทหารเสียชีวิตหลายนาย รัฐบาลเนทันยาฮูซึ่งอยู่ภายใต้แรงกดดันภายในประเทศเกี่ยวกับการจัดการสงครามในกาซา ใช้เหตุการณ์นี้เป็นโอกาสในการเปิดแนวรบใหม่

รัฐบาลรักษาการของเลบานอนในขณะเดียวกันก็พยายามควบคุมฮิซบอลเลาะห์ซึ่งปฏิบัติการนอกเหนือการควบคุมของรัฐ ผู้นำกลุ่มฮัสซัน นัสรัลลาห์ ได้ให้คำมั่นซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าจะโจมตีต่อไปจนกว่าอิสราเอลจะยุติปฏิบัติการในปาเลสไตน์ นักการทูตในเบรุตกล่าวว่ารัฐบาลไม่มีอำนาจที่จะป้องกันการยกระดับนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ความไม่มั่นคงทางภูมิรัฐศาสตร์และความเสี่ยงทางการทูต

การประกาศสงครามทำให้ความพยายามระหว่างประเทศในการทำให้ภูมิภาคสงบลงมีความซับซ้อน สหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรปได้ผลักดันให้มีการหยุดยิงระหว่างอิสราเอลและฮามาสในกาซา โดยหวังว่าจะขยายการหยุดยิงไปยังชายแดนเลบานอน แต่ตอนนี้การเจรจาเหล่านั้นมีแนวโน้มที่จะถูกระงับ เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหประชาชาติซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อกล่าวว่าการยกระดับนี้ 'ทำลายความไว้วางใจที่เหลืออยู่' ในช่องทางการทูต

อิหร่านซึ่งเป็นผู้สนับสนุนหลักของฮิซบอลเลาะห์ได้ชื่นชมสาธารณะต่อการต่อต้านของกลุ่ม แต่ยังไม่ถึงขั้นเข้าไปเกี่ยวข้องทางทหารโดยตรง อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงของสงครามที่กว้างขึ้นซึ่งดึงเตหะรานเข้ามายังคงเป็นความกังวลของวอชิงตัน ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นเล็กน้อยในวันพุธเนื่องจากตลาดประเมินภัยคุกคามจากการหยุดชะงักของอุปทานในตะวันออกกลาง

ทั้งสองฝ่ายยังไม่มีท่าทีที่จะลดความตึงเครียด กองทัพอิสราเอลได้เรียกหน่วยสำรองสำหรับแนวรบทางเหนือ และฮิซบอลเลาะห์ขู่ว่าจะโจมตีเมืองของอิสราเอลด้วยขีปนาวุธนำวิถีที่แม่นยำ กองกำลังชั่วคราวของสหประชาชาติในเลบานอน (UNIFIL) เรียกร้องให้ยับยั้งชั่งใจแต่ขาดอำนาจหน้าที่หรือกำลังรบที่จะเข้าแทรกแซง

สำหรับตอนนี้ สิ่งเดียวที่แน่นอนคือความรุนแรงที่มากขึ้น คำถามคือประชาคมระหว่างประเทศจะสามารถฟื้นฟูช่องทางการทูตได้หรือไม่ก่อนที่การเผชิญหน้าจะบานปลายเป็นสงครามเปิดระหว่างอิสราเอลและเลบานอน ซึ่งเป็นสงครามที่ไม่มีฝ่ายใดอาจควบคุมได้