Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Uchida tuần này thừa nhận rằng biến động tiền tệ vẫn là động lực chính của lạm phát, ngay cả khi chính sách tiền tệ không thể kiểm soát hoàn toàn chúng. Tuyên bố này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong tư duy của BOJ về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và giá cả — một điều có thể tác động đến thị trường tài chính toàn cầu.
Thừa nhận mối liên hệ
Trong nhiều năm, BOJ khẳng định rằng biến động của đồng yên không ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát một cách có thể dự đoán được. Nhận xét của Uchida phá vỡ quan điểm đó. Ông nói rằng biến động tiền tệ vẫn thúc đẩy lạm phát, ngay cả khi ông thừa nhận rằng chính sách tiền tệ có khả năng hạn chế trong việc điều chỉnh tỷ giá hối đoái. Sự thừa nhận này là một sự công nhận trực tiếp về mối liên kết mà ngân hàng trung ương thường xem nhẹ, đặc biệt là trong cuộc chiến kéo dài chống giảm phát.
Điều đó quan trọng vì Nhật Bản nhập khẩu hầu hết năng lượng và nguyên liệu thô. Đồng yên yếu làm cho hàng nhập khẩu đắt hơn, đẩy giá tiêu dùng lên cao. Các dự báo của chính BOJ hiện cho thấy lạm phát duy trì trên mục tiêu 2% trong một thời gian dài — điều mà nhận xét của Uchida giúp giải thích.
Thay đổi trong tư duy chính sách
Sự thừa nhận của BOJ về mối liên hệ tiền tệ-lạm phát cho thấy một cách tiếp cận năng động hơn đối với chính sách tiền tệ. Dưới thời Thống đốc Kazuo Ueda, ngân hàng trung ương đã bắt đầu rời xa các chính sách siêu nới lỏng của người tiền nhiệm. Nhận xét của Uchida gợi ý rằng các quyết định trong tương lai sẽ ngày càng cân nhắc tác động của tỷ giá hối đoái lên giá cả, không chỉ nhu cầu trong nước hay tăng trưởng tiền lương.
Một lập trường linh hoạt hơn có thể đồng nghĩa với việc BOJ điều chỉnh lãi suất hoặc mua trái phiếu để phản ứng với biến động của đồng yên — điều mà trước đây họ thường phản đối. Điều này sẽ làm cho chính sách của Nhật Bản kém dự đoán hơn đối với các nhà đầu tư toàn cầu, những người đã dựa vào BOJ như một điểm tựa ổn định của nguồn vốn giá rẻ.
Tác động toàn cầu
Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến các chiến lược tài chính trên toàn thế giới. Lãi suất thấp của Nhật Bản từ lâu đã thúc đẩy giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade), nơi các nhà đầu tư vay yên để mua tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác. Bất kỳ dấu hiệu nào về chính sách thắt chặt hơn của BOJ thường làm lung lay các giao dịch đó. Nhận xét của Uchida làm tăng thêm cảm giác rằng kỷ nguyên lãi suất thấp kỷ lục của Nhật Bản đang kết thúc, ngay cả khi thời điểm vẫn chưa chắc chắn.
Thị trường trái phiếu toàn cầu vốn đã nhạy cảm với các động thái của BOJ. Năm ngoái, một điều chỉnh nhỏ trong kiểm soát đường cong lợi suất của họ đã gây ra những tác động đến nợ chính phủ Mỹ và châu Âu. Nếu BOJ bây giờ đưa biến động tiền tệ vào các quyết định của mình, phản ứng có thể lớn hơn và thường xuyên hơn.
Câu hỏi chưa được giải đáp là BOJ sẽ hành động nhanh như thế nào — và ở mức độ nào. Uchida không đưa ra lộ trình hay yếu tố kích hoạt cụ thể. Các nhà tham gia thị trường sẽ theo dõi cuộc họp chính sách tiếp theo của ngân hàng trung ương để tìm manh mối về việc liệu sự thừa nhận này có chuyển thành các đợt tăng lãi suất thực tế hay chỉ là một sự thay đổi về mặt hùng biện.
