De Amerikaanse Senaat heeft donderdag een stap vooruit gezet met een resolutie die bedoeld is om het vermogen van president Trump om zonder goedkeuring van het Congres militaire actie tegen Iran te ondernemen, te beperken. De maatregel, ingediend door de Democratische senator Tim Kaine, haalde met tweepartijensteun een procedurele hindernis, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor een definitieve stemming in de komende dagen.
Wat de resolutie inhoudt
De resolutie stelt dat het Congres – en niet de president – de constitutionele bevoegdheid heeft om de oorlog te verklaren. Het verplicht niet tot een onmiddellijke terugtrekking van troepen of het stopzetten van financiering, maar draagt de regering op om elke vijandigheid tegen Iran te staken, tenzij het Congres uitdrukkelijk toestemming geeft voor dergelijke actie of de VS wordt geconfronteerd met een dreigende gewapende aanval. Voorstanders zeggen dat het wetsvoorstel een controle is op overmatig optreden van de uitvoerende macht, vooral na de drone-aanval in januari 2020 waarbij de Iraanse generaal Qasem Soleimani om het leven kwam.
Kaine's argument
Spreekend in de Senaat betoogde Kaine dat de regering-Trump herhaaldelijk de beperkingen van de oorlogsbevoegdheden heeft omzeild. 'Het Congres heeft de macht om de remmen aan te trekken voor dit onverstandige conflict', zei hij, wijzend op het ontbreken van een formele oorlogsverklaring voor militaire operaties sinds 2001. De Democraat uit Virginia heeft zich al lang ingezet voor het herbevestigen van de oorlogsbevoegdheden van het Congres, en deze resolutie is zijn nieuwste poging.
Tweepartijensteun – maar niet genoeg om een veto te verwerpen
De procedurele stemming werd met 51 tegen 45 aangenomen, waarbij acht Republikeinen zich bij alle Democraten en onafhankelijken voegden. Die marge is echter niet voldoende voor de tweederdemeerderheid die nodig is om een presidentieel veto te verwerpen. Het Witte Huis heeft al aangegeven tegen de resolutie te zijn, met het argument dat het de opperbevelhebber de handen zou binden in een periode van verhoogde spanning met Iran. Het standpunt van de regering betekent dat de resolutie een zware weg voor de boeg heeft, zelfs als hij de Senaat passeert.
Volgende stappen
De Senaat zal naar verwachting volgende week een definitieve stemming over de resolutie houden. Als die wordt aangenomen, gaat de maatregel naar het Huis van Afgevaardigden, waar voorzitter Nancy Pelosi heeft aangegeven dat zij soortgelijke wetgeving steunt. De tijdlijn voor actie in het Huis is nog onduidelijk, en de president heeft nog niet gezegd of hij het wetsvoorstel zal vetoën als het zijn bureau bereikt. Voorlopig is het pad van de resolutie onzeker – maar de stemming van donderdag gaf de voorstanders een duidelijke overwinning in een kamer die vaak langs partijlijnen verdeeld is.
