Irani ka përcaktuar një kuadër me katër faza për negociatat e mundshme me Shtetet e Bashkuara, sipas një raporti të martën nga agjencia gjysmë-zyrtare Fars News. Propozimi, të cilin Teherani nuk e ka konfirmuar zyrtarisht, vjen në mes të përpjekjeve diplomatike të ngecura dhe tensioneve të vazhdueshme për programin bërthamor të vendit.
Propozimi me katër faza
Fars News tha se plani i strukturoi bisedimet në faza të njëpasnjëshme, megjithëse nuk zbuloi përmbajtjen specifike të secilës fazë. Raporti e përshkroi kuadrin si një nismë iraniane që synonte të vendoste parametra të qartë për çdo dialog të ardhshëm me Uashingtonin. Në përgjithësi, fazat duken të dizajnuara për të ndërtuar besim gradualisht, me çdo hap që kërkon veprime reciproke përpara se të kalojë në tjetrin.
Zyrtarët iranianë kanë insistuar prej kohësh në një qasje fazore, duke argumentuar se masat për ndërtimin e besimit duhet të paraprijnë diskutimet për çështje më të ndjeshme. Propozimi i përshkruar nga Fars sugjeron se Teherani dëshiron të shmangë negociatat e hapura që karakterizuan raundet e mëparshme, të cilat u kolapsuan në 2022.
Bisedimet e drejtpërdrejta midis dy vendeve kanë ngecur në mënyrë efektive që nga tërheqja e administratës Trump nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015 në 2018. Ndërsa ndërmjetësimi indirekt përmes Omanit, Katarit dhe aktorëve të tjerë vazhdoi në mënyrë sporadike, nuk është rënë dakord për asnjë kuadër formal negociatash.
Plani i raportuar vjen ndërsa administrata Biden ka provuar të ringjallë kanalet diplomatike, por përparimi ka qenë i kufizuar. Nivelet e pasurimit të uraniumit të Iranit kanë kaluar vazhdimisht pragjet e përcaktuara nga marrëveshja origjinale, duke ngjallur shqetësime në kryeqytetet perëndimore. Ndërkohë, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike ka raportuar se inspektorët nuk kanë mundur të verifikojnë disa aktivitete bërthamore në Iran.
Negociatorët nga të dyja palët ndonjëherë kanë hedhur ide të ngjashme — hapa gradualë të lidhur me lehtësimin e sanksioneve — por kurrë nuk kanë përqafuar publikisht një koncept me katër faza.
Çfarë ndodh më pas
Nuk është e qartë nëse Shtetet e Bashkuara e kanë marrë ose po e shqyrtojnë propozimin iranian. Departamenti i Shtetit nuk iu përgjigj menjëherë një pyetjeje në lidhje me raportin. Fars News nuk citoi një zyrtar specifik iranian me emër, kështu që statusi i planit brenda qeverisë mbetet i paqartë.
Ministria e Jashtme e Iranit kishte thënë më parë në dhjetor 2023 se ishte e hapur për bisedime të bazuara në respekt reciprok, por nuk ofroi një plan të detajuar. Ky plan i raportuar mund të shërbejë si pikënisje — ose një test i gatishmërisë së Uashingtonit për t'u angazhuar në kushtet e Iranit.
Koha e saktë për çdo diskutim të mundshëm nuk dihet. Derisa SHBA të përgjigjet zyrtarisht ose udhëheqja e Teheranit të miratojë publikisht skemën me katër faza, propozimi ekziston vetëm në letër, si një sinjal përmes një mediaje të lidhur me shtetin.
