De Thaise regering heeft noodleningen goedgekeurd om haar financiën te versterken, nu het conflict tussen de VS, Israël en Iran de wereldwijde oliemarkten opschudt. De maatregel, deze week aangekondigd, benadrukt hoe energie-importerende landen in de problemen komen wanneer geopolitieke schokken de ruwe-olieprijzen doen stijgen.
Waarom Bangkok de knoop doorhakte
Thailand is voor het grootste deel van zijn energiebehoefte afhankelijk van geïmporteerde olie. Nu Brent crude sinds de laatste escalatie met meer dan 8% is gestegen, loopt de importrekening van het land snel op. De noodlening — waarmee het ministerie van Financiën begrotingsgaten wil dichten en brandstofsubsidies wil stabiliseren — is een direct antwoord op die druk. Ambtenaren hebben het totale bedrag niet bekendgemaakt, maar de toestemming geeft de overheid de ruimte om indien nodig binnenlandse en internationale markten aan te boren.
De timing is lastig. De Thaise economie vertraagde al, met zwakke export en een ongelijkmatig herstel van het toerisme. Een aanhoudende piek in de olieprijs zou het tekort op de lopende rekening kunnen vergroten en de inflatie boven de doelstelling van de centrale bank kunnen duwen. De goedkeuring stelt Bangkok in staat snel te handelen in plaats van te wachten tot een crisis zich aandient.
De kwetsbaarheid van energie-importerende landen
Thailand staat niet alleen. In heel Azië kijken landen die meer olie kopen dan ze produceren gespannen naar het conflict. Japan, Zuid-Korea, India en de Filipijnen lopen allemaal een vergelijkbaar risico. Wanneer de Straat van Hormuz of belangrijke aanvoerroutes worden verstoord, hebben deze landen weinig andere opties dan hun strategische reserves aan te spreken of buitenlandse deviezen te verbranden.
Voor Thailand is de noodlening een buffer, maar geen oplossing. Het land heeft een van de laagste ruwe-oliereserves in de regio — ongeveer 50 dagen aan netto-invoer, vergeleken met Japan's 180 dagen. Dat biedt weinig ruimte als het conflict aanhoudt. Analisten in Bangkok wijzen erop dat de lening alleen tijd koopt; het vermindert de vraag naar olie niet en diversifieert de aanvoer niet.
Wereldwijde ruwe-oliehandelaren rekenen al een risicopremie in. De VS voert strengere sancties uit op Iraanse olie, terwijl Israël heeft gedreigd met aanvallen op Iraanse infrastructuur. Elke verstoring van het tankerverkeer door de Arabische Zee zou Aziatische raffinaderijen direct treffen. De stap van Thailand geeft aan dat regeringen verwachten dat de prijzen maandenlang hoog zullen blijven, niet weken.
Gegevens van het Internationaal Energieagentschap tonen aan dat ontwikkelende economieën in Azië ongeveer een derde van de wereldwijde groei van de olievraag voor hun rekening nemen. Als zij gaan lenen om energiekosten te dekken, kan dat de kredietprofielen van overheden onder druk zetten en de leenkosten voor andere opkomende markten verhogen. De goedkeuring van Thailand is een concreet voorbeeld van die kettingreactie in werking.
De onbeantwoorde vraag
De echte test komt als olie de rest van het jaar boven de $90 per vat blijft. Bangkok heeft geen nieuwe maatregelen voor energiebesparing of hervorming van subsidies aangekondigd. De leningsmachtiging is een lapmiddel — maar het laat de vraag open of Thailand diepere economische pijn kan vermijden als het conflict zich uitbreidt. Het ministerie van Financiën zal volgende maand bijgewerkte begrotingsprognoses publiceren, waaruit zal blijken hoeveel de olierschok de begroting kost.
