De Europese Centrale Bank heeft gewaarschuwd dat een militair conflict met Iran de inflatieverwachtingen in de eurozone kan opdrijven, wat het beleid van de bank kan bemoeilijken en de economische stabiliteit in gevaar kan brengen. De waarschuwing, uitgesproken in de nieuwste financiële stabiliteitsreview van de ECB, benadrukt een nieuw geopolitiek risico voor een regio die al kampt met verhoogde prijsdruk.
Wat de ECB zei
In haar reguliere beoordeling van risico's voor de muntunie gaf de ECB aan dat een oorlog met Iran de inflatieverwachtingen waarschijnlijk zou doen stijgen. Dat is van belang omdat de centrale bank het beleid mede baseert op waar zij denkt dat de prijzen naartoe gaan, niet alleen waar ze nu staan. Als huishoudens en bedrijven snellere inflatie beginnen te verwachten, kunnen ze zich gedragen op een manier die die verwachting zelfvervullend maakt — hogere lonen eisen, prijzen preventief verhogen.
De bank gaf geen waarschijnlijkheid of tijdlijn voor een dergelijk conflict, maar de waarschuwing zelf geeft aan dat beleidsmakers worstcasescenario's doornemen. Iran ligt nabij belangrijke energietransportroutes, en elke verstoring kan de olie- en gasprijzen doen stijgen, wat direct doorwerkt in de consumentenkosten in de eurozone.
Waarom dat het ECB-beleid bemoeilijkt
De ECB zit al in een lastig parket. Ze verhoogt de rente om de inflatie af te koelen, die weliswaar is gedaald ten opzichte van de piek van vorig jaar, maar hardnekkig boven de doelstelling van 2% blijft. Een sprong in de inflatieverwachtingen zou de bank dwingen te kiezen tussen agressievere verkrapping — wat de groei kan smoren — of het langer accepteren van hogere inflatie.
Geen van beide opties is comfortabel. Een strakker beleid riskeert de eurozone in een recessie te duwen, vooral in zwakkere economieën zoals Duitsland en Italië. Stilzitten terwijl de inflatieverwachtingen stijgen, kan de geloofwaardigheid van de bank aantasten en het later moeilijker maken om de prijzen onder controle te krijgen.
Naast de technische uitdaging voor de centrale bank onderstreept de waarschuwing hoe snel een regionale oorlog de economie van de eurozone kan destabiliseren. Het blok importeert het grootste deel van zijn energie, en een conflict met Iran — de op twee na grootste OPEC-producent — zou de olieprijzen waarschijnlijk door het dak jagen. Dat zou consumenten en bedrijven treffen die al worstelen met hoge energierekeningen.
De ECB heeft geen specifieke bbp-effecten gemodelleerd, maar de implicatie is duidelijk: een oorlog zou volatiliteit op de markten brengen, toeleveringsketens verstoren en regeringen dwingen om nooduitgaven te overwegen op een moment dat de overheidsschuld al hoog is.
Voorlopig blijft de waarschuwing een hypothese — maar het is een hypothese die de ECB serieus genoeg neemt om op schrift te stellen. De volgende beleidsvergadering staat gepland voor juni, en beleggers zullen nauwlettend letten op elke verandering in de toon over geopolitieke risico's.
