Hürmüz Boğazı hareketleniyor. Haziran ortası itibarıyla, bölgesel gerilimlerin azalma belirtileri göstermesiyle bu kritik su yolundan daha fazla gemi geçiyor. Trafikteki artışla birlikte, son aylarda fırlayan seyir maliyetleri de istikrar kazanmaya başlıyor.
Trafik neden artıyor
Bir dönem artan askeri gösteri ve diplomatik sürtüşmenin ardından, boğaz çevresindeki atmosfer sakinleşti. Güzergah değiştiren veya seferlerini erteleyen nakliye şirketleri, dünyanın petrol arzının yaklaşık beşte birini elinde bulunduran bu dar boğaza gemilerini geri gönderiyor. Bu değişim, resmi bir ateşkes veya kamuya açık bir anlaşma olmaksızın gerçekleşiyor; sadece sigortacıları tedirgin eden ve programları öngörülemez kılan türden olayların gözle görülür şekilde azalması söz konusu.
Seyir maliyetleri dengeleniyor
Boğazdan geçiş maliyeti, standart ücretlere savaş risk primleri ve mürettebat ikramiyelerinin eklenmesiyle yılın başlarında keskin bir artış göstermişti. Şimdi ise bu ekstralar dengeleniyor. Sektör takipçileri, su yolundan bir tanker geçirme maliyetinin yukarı yönlü tırmanışının durduğunu, ancak uzun vadeli ortalamanın üzerinde kaldığını bildiriyor. Tüccarlar ve nakliyeciler için bu denge seviyesi bir nebze olsun nefes alma alanı sağlıyor, ama henüz normale dönüş anlamına gelmiyor.
Her gün Suudi Arabistan, Irak ve Katar gibi üreticilerden milyonlarca varil ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz boğazdan geçiyor. Trafikteki sürekli bir artış, arz riskleri nedeniyle tedirgin olan küresel enerji piyasalarını istikrara kavuşturmaya yardımcı olabilir. Petrol fiyatları son haftalarda zaten hafifçe geriledi ve analistlerin işaret ettiği faktörlerden biri de boğazdaki maliyet istikrarı; ancak henüz bunun bir trend olduğunu söyleyen yok.
Sakinleşen durum, enerji dışı nakliyeye de fayda sağlıyor. Gergin aylarda boğazdan kaçınan konteyner gemileri ve dökme yük taşıyıcıları artık rotayı kullanmaya daha istekli. Bu da Asya ile Avrupa arasında hareket eden mallar için rotaları kısaltarak ileride navlun maliyetlerini potansiyel olarak düşürebilir.
Belirsizlik sürüyor
Kimse temel gerilimlerin ortadan kalkmasını beklemiyor. Bölge hâlâ bir sıcak nokta ve herhangi bir kıvılcım -bir deniz kazası, diplomatik bir çöküş, bir siber saldırı- mevcut sakinliği tersine çevirebilir. Ancak şu an için veriler net: daha fazla gemi geçiyor ve geçiş maliyeti artmayı durdurdu. Bundan sonraki soru, bu istikrarın, tanker talebinin tipik olarak zirve yaptığı yaz ayları boyunca sürüp sürmeyeceği.
