De Europese Unie bereidt zich voor om haar systeem van koolstofbeprijzing uit te breiden naar vluchten die buiten het blok vertrekken of aankomen. Momenteel zijn alleen vluchten binnen de Europese Economische Ruimte onderworpen aan de emissiekosten. Het nieuwe plan, onderdeel van de bredere klimaatstrategie van de EU, zou langeafstandsroutes onder dezelfde regeling brengen.
Waarom de uitbreiding ertoe doet
De luchtvaartsector is verantwoordelijk voor ongeveer 3% van de wereldwijde CO2-uitstoot, en de EU heeft deze sector al geruime tijd op het oog voor strengere regulering. Door het Emissiehandelssysteem (ETS) uit te breiden naar buitenlandse vluchten, wil Brussel een gat dichten dat milieuorganisaties als een maas in de wet beschouwen. Internationale luchtvaartmaatschappijen betalen momenteel niet voor hun vervuiling op routes die niet-EU-luchthavens aandoen. De maatregel moet een gelijk speelveld creëren voor Europese luchtvaartmaatschappijen die de kosten van emissierechten voor intra-Europese trajecten al dragen.
Buitenlandse regeringen hebben zich eerder verzet tegen pogingen om het ETS extraterritoriaal toe te passen. In 2012 schaalde de EU haar oorspronkelijke plan terug na dreiging van een handelsoorlog met landen als China en de Verenigde Staten. Het nieuwe voorstel zal die spanningen waarschijnlijk opnieuw aanwakkeren, hoewel de EU benadrukt dat het in overeenstemming is met internationale luchtvaartovereenkomsten.
Wat luchtvaartmaatschappijen en reizigers kunnen verwachten
Onder het herziene systeem moeten luchtvaartmaatschappijen die vluchten naar of vanuit de EU uitvoeren, emissierechten kopen om hun volledige uitstoot te dekken, niet alleen het deel boven Europees luchtruim. De kosten hangen af van de prijs van CO2-rechten, die de afgelopen jaren sterk is gefluctueerd. Vervoerders zullen die kosten vrijwel zeker gedeeltelijk doorberekenen aan passagiers via hogere tarieven.
Het plan bevindt zich nog in een vroeg stadium. De Europese Commissie zal naar verwachting later dit jaar een wetsvoorstel publiceren. Daarna moet het worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie, een proces dat maanden of jaren kan duren. Zelfs na goedkeuring worden de regels geleidelijk ingevoerd om de sector de tijd te geven zich aan te passen.
Milieuactivisten hebben de richting verwelkomd en stellen dat de luchtvaart te lang een voorkeursbehandeling heeft genoten. Verzet van buitenlandse luchtvaartmaatschappijen en hun thuisregeringen blijft het grootste obstakel. De EU zal zorgvuldig moeten onderhandelen om vergeldingsmaatregelen te voorkomen die het internationale reizen en handel kunnen verstoren.
