Iraku dhe Siria nënshkruajnë marrëveshje për rindërtimin e tubacionit të naftës Kirkuk-Baniyas

Iraku dhe Siria kanë nënshkruar një marrëveshje për rindërtimin e tubacionit të naftës Kirkuk-Baniyas, një projekt që do të transportonte deri në 2 milionë fuçi në ditë nga fushat irakiane të naftës në një terminal në Mesdhe në Siri. Marrëveshja synon t'i japë Bagdadit një rrugë alternative eksporti që anashkalon Ngushticën e Hormuzit, një ngushticë ujore që prej kohësh është një pikë e ngushtë për dërgesat globale të naftës.

Një rrugë përreth një pike strategjike të ngushtë

Ngushtica e Hormuzit, midis Gjirit Persik dhe Gjirit të Omanit, trajton rreth një të pestën e furnizimit botëror me naftë. Për Irakun, i cili eksporton pjesën më të madhe të naftës së tij bruto përmes terminaleve në Gjirin Persik, çdo ndërprerje atje — nga tensionet rajonale ose konflikti ushtarak — mund të ndërpresë një burim të madh të ardhurash. Tubacioni Kirkuk-Baniyas ofron një alternativë. Duke dërguar naftën përmes tokës në bregdetin sirian, Iraku fiton akses në rrugët detare të Mesdheut, duke reduktuar ekspozimin e tij ndaj rreziqeve në Gjirin Persik.

Ringjallja e një projekti të gjatë të fjetur

Tubacioni nuk është një ide e re. Një version i rrugës Kirkuk-Baniyas ka funksionuar në të kaluarën, por u mbyll për shkak të luftës dhe sanksioneve. Marrëveshja e re ringjall konceptin, megjithëse të dy vendet do të duhet të rindërtojnë infrastrukturën që është përkeqësuar ose dëmtuar gjatë dekadave. Vetë marrëveshja është një sinjal politik se të dy qeveritë janë të gatshme të bashkëpunojnë në infrastrukturën energjetike pavarësisht paqëndrueshmërisë më të gjerë në rajon.

Çfarë përfshin marrëveshja

Sipas marrëveshjes së nënshkruar, tubacioni do të projektohet për të transportuar 2 milionë fuçi në ditë. Ky vëllim do ta bënte atë një nga tubacionet më të mëdha të naftës bruto në Lindjen e Mesme. Marrëveshja nuk specifikon një afat kohor për ndërtimin ose një vlerësim të kostos, por projekte të tilla zakonisht zgjasin vite dhe kërkojnë miliarda dollarë investime. Të dy qeveritë do të duhet të sigurojnë financim, ndoshta nga partnerë ndërkombëtarë ose kompani shtetërore të naftës.

Siguria është një tjetër pyetje e hapur. Tubacioni do të kalonte nëpër territor në Siri që ka parë vite luftë civile dhe mbetet i kontestuar në pjesë. Provincat veriore të Irakut gjithashtu përballen me paqëndrueshmëri periodike. Mbrojtja e një tubacioni të kësaj madhësie do të kërkonte një marrëveshje të rëndësishme sigurie, që ndoshta përfshin forca të armatosura të shumta ose kontraktorë privatë.

Ndikimi në tregjet e naftës

Nëse përfundon, tubacioni mund të zhvendosë një pjesë të tregtisë globale të naftës larg Ngushticës së Hormuzit. Kjo do të ishte një zhvillim afatgjatë, por mund të ndikojë në trafikun e cisternave, normat e sigurimit dhe llogaritjet strategjike të prodhuesve dhe konsumatorëve të naftës. Për Irakun, tubacioni gjithashtu do t'i lejonte atij të rrisë kapacitetin e eksportit pa u mbështetur vetëm në terminalet e Gjirit Persik.

Marrëveshja vjen në një kohë kur Iraku kërkon të rrisë prodhimin dhe të ardhurat e tij nga nafta. Vendi është prodhuesi i dytë më i madh në OPEC, por infrastruktura e tij e eksportit ka qenë e tendosur. Tubacioni Kirkuk-Baniyas do të siguronte një dalje të drejtpërdrejtë për naftën bruto nga fushat e Kirkukut, të cilat kanë qenë të nënshfrytëzuara në vitet e fundit për shkak të mosmarrëveshjeve midis qeverisë federale dhe Qeverisë Rajonale të Kurdistanit.

Hapi tjetër do të jetë që Iraku dhe Siria të kalojnë nga marrëveshja në inxhinierinë e detajuar dhe financimin. Asnjëri prej vendeve nuk ka njoftuar një datë të synuar për fillimin e funksionimit të tubacionit.