Vào ngày 1 tháng 10, IMF đã hoàn tất các đợt đánh giá lần thứ hai và thứ ba đối với chương trình cho vay trị giá 1,4 tỷ USD của El Salvador, mở đường cho đợt giải ngân ngay lập tức trị giá 101,96 triệu SDR — tương đương khoảng 138 triệu USD. Các đợt đánh giá trước đó bị đình trệ do các tiêu chí thực hiện gắn liền với việc tích lũy Bitcoin, và quỹ chỉ chấp thuận thông qua sau khi chính quyền El Salvador thực hiện các biện pháp khắc phục cũng như tái cam kết hạn chế các giao dịch mua tiếp theo của nhà nước. Đó là sự đánh đổi: nhận tiền giải ngân ngay, nhưng phải kiềm chế dự trữ.
Các miễn trừ và phạm vi không được áp dụng
IMF đã cấp quyền miễn trừ đối với các tiêu chí thực hiện chưa đạt liên quan đến việc tích lũy Bitcoin. Nói một cách dễ hiểu, El Salvador đã không đạt mục tiêu đề ra và quỹ đã bỏ qua điều đó. Tuy nhiên, điều quỹ không làm là dỡ bỏ hoàn toàn sự ràng buộc này. Theo chương trình, không có kế hoạch tích lũy Bitcoin nào tiếp theo ngoài các khoản quyên góp có chứng từ đầy đủ, qua đó duy trì rào cản ngăn chính phủ nối lại các đợt mua bằng ngân sách công. IMF đang vạch ra một ranh giới rõ ràng giữa số coin mua bằng công quỹ và số coin nhận được từ các khoản quyên góp có tài liệu chứng minh. Số dư dự trữ có thể tăng lên mà không đồng nghĩa với việc chính phủ đã bắt đầu mua lại. Sự phân biệt này rất quan trọng, bởi đó là sự khác biệt giữa việc một khoản quyên góp được chuyển vào ví với một sự đảo chiều chính sách.
Hiện tại, El Salvador đang nắm giữ khoảng 7.794,37 Bitcoin, trị giá khoảng 666,1 triệu USD.
Chivo đã rời khỏi sổ sách công — phần lớn là vậy
Chính phủ đã chuyển giao phần lớn quyền sở hữu và quyền kiểm soát ví Chivo do nhà nước hậu thuẫn cho một đơn vị vận hành tư nhân. Đây là một bước đi mà IMF mong muốn. Dù vậy, tiến trình này vẫn chưa hoàn tất. Quỹ cho biết mức độ rủi ro liên đới còn lại của khu vực công vẫn cần phải được thoái lui hoàn toàn. Chivo từng là khúc mắc tồn đọng rõ ràng nhất của chương trình, và việc bán phần lớn cổ phần vẫn không thể giải quyết triệt để nếu nhà nước tiếp tục duy trì rủi ro liên đới. Ngôn từ của IMF ngụ ý rằng phần còn lại tuy nhỏ hơn tổng thể nhưng vẫn mang tính trọng yếu.
Những yêu cầu của quỹ trước đợt đánh giá tiếp theo
Có ba nhiệm vụ trọng tâm nằm trong danh sách cần thực hiện: Minh bạch hơn trong việc công bố thông tin nắm giữ tiền mã hóa của khu vực công; siết chặt quy định và quản trị đối với các nhà cung cấp tài sản kỹ thuật số; và sửa đổi Luật Phát hành Tài sản Kỹ thuật số khi cần thiết. Yêu cầu về việc công bố thông tin là yếu tố gắn liền trực tiếp với các miễn trừ. Các đợt đánh giá trong tương lai sẽ phụ thuộc một phần vào việc liệu El Salvador có thể chứng minh sự biến động số dư Bitcoin của mình hay không, đồng thời hoàn tất việc thoái vốn khỏi Chivo và các cải cách về tính minh bạch. Nếu số dư biến động mà các chứng từ không giải trình được, chính phủ có thể sẽ lại phải xin một quyền miễn trừ khác trước khi tiếp cận thêm nguồn vốn từ chương trình.
Theo quỹ, phần còn lại của chương trình vẫn đang đi đúng hướng. Củng cố tài khóa đang tiến triển nhìn chung phù hợp với các mục tiêu, và các mục tiêu về dự trữ cũng như thanh khoản đều đạt được một cách thuận lợi. Cơ chế Quỹ Mở rộng (EFF) kéo dài 40 tháng đã được phê duyệt vào tháng 2 năm 2025, tập trung vào điều chỉnh tài khóa, tăng cường dự trữ và cải cách khu vực tài chính. Đối với các tiêu chí này, El Salvador đang thực hiện đúng những cam kết đề ra.
Cột mốc đánh giá tiếp theo
Khoản giải ngân này giúp mua thêm thời gian, chứ không phải một tấm vé miễn trừ vĩnh viễn. Các đợt đánh giá tiếp theo sẽ kiểm tra xem liệu chính phủ có thể giải trình cho mọi thay đổi trong số dư Bitcoin của mình — bao gồm cả các khoản quyên góp — đồng thời hoàn tất việc thoái lui khỏi Chivo và thúc đẩy các thay đổi về công bố thông tin cùng quy định quản lý mà IMF yêu cầu hay không. Bất kỳ khoản tích lũy nào chính phủ không thể giải thích thỏa đáng sẽ lại đưa họ vào tình thế phải xin miễn trừ. Đó chính là điểm mấu chốt cần theo dõi từ nay cho đến đợt đánh giá tiếp theo.
